روند افزایش تورم همچنان ادامه دارد. تورم ۲۶درصدی تیرماه هرچند كه با واكنشی از سوی مردان دولتی همراه نشده، ولی منتقدان اقتصادی را به واكنش برانگیخته است. اقتصاددانان منتقد دولت، دولت را مورد سرزنش قرار داده‌اند چراكه آنان روایت می‌كنند كه برنامه چهارم توسعه، تورم را در سال پایانی اجرای برنامه كمتر از ۱۰درصد در نظر گرفته بود ولی مردان دولت نهم تورم دو برابری برنامه چهارم را در میانه‌های تدوین برنامه پنجم به ارمغان آوردند. آنان نه در راه مهار تورم قدمی برداشتند و نه برای تحقق اهداف ۵ هزار كارشناسی كه برنامه چهارم را تدوین كرده بودند، راهی پیش گرفتند. تداوم روند نزولی، نرخ تورم ایران در سال ۸۹ را به ۵/۲۲درصد خواهد رساند كه این شاخص طی سال‌های ۱۳۹۰ و ۹۱ به ترتیب معادل ۲۰ و ۵/۱۹درصد خواهد بود. برخی منابع آگاه نقل می‌كنند كه اصلی‌ترین چهره‌های حكومتی نیز به دولت اندرز داده‌اند كه سیل گرانی‌ها را كنترل كند چراكه گرانی‌ها دیگر قابل كتمان نیست. روند گرانی‌ها و افزایش نرخ تورم به حدی افزایش یافته كه محافل حزبی نزدیك به دولت نیز به چاره‌اندیشی برای این جریان افتاده‌اند. آنان بر این باورند كه رشد میزان تورم در فرصت باقی‌مانده تا انتخابات ریاست‌جمهوری سرنوشت آرا را دگرگون خواهد كرد. شاید تنها نقل قول‌های وزیر جدید امور اقتصادی و دارایی به اصلی‌ترین دلخوشی دولت در روزهای سخت گرانی بدل شده باشد چراكه وزیر جدید اقتصاد كه پیش از این به عنوان زیرمجموعه یكی از معاونت‌های وزارت بازرگانی فعالیت می‌كرد و در ابتدای دهه۷۰ سمت مدیریت روابط عمومی وزارت نیرو را برعهده داشت، قصد كرده تا تورم را مهاركند.
● برنامه چهارم و تورم ۲۱درصدی
درمیان تمامی اصولی كه دولت نهم از آن عبور كرده شاید برنامه چهارم توسعه شاخص‌ترین باشد. برنامه چهارم توسعه به صراحت بیان داشته كه میزان تورم در پایانی‌ترین سال اجرای برنامه باید از عدد ۱۰ نازل‌تر باشد ولی در پایانی‌ترین سال اجرای برنامه چهارم نرخ تورم پا را فراتر از نرخ ۲۰درصدی گذاشته تا اصلی‌ترین سند مكتوب اقتصاد ایران نیز به فراموشی سپرده شده باشد: «شما نگاه كنید به روند توسعه در كشور. دولت سازندگی با وجود خسارت‌های جنگ توانست زیرساخت‌های مورد نیاز كشور را بازسازی كند. دولت اصلاحات نیز با نفت ۹ دلاری و ۱۵ دلاری این روند را تا حدودی ادامه داد ولی دولت نهم با نفت ۱۳۰ دلاری كدام زیرساخت را برای كشور ایجاد كرد. این دولت كجا به اهداف برنامه چهارم توسعه پایبند بود.» وزیر اسبق جهاد كشاورزی هنگامی كه چنین به ابراز عقیده در مورد رفتار اقتصادی دولت نهم می‌پرداخت، نرخ تورم ۵/۲۱ درصدی را در مقابل خود می‌دید؛ چراكه حتی رسانه‌های مكتوب دولت نهم نیز در انتشار خبر تورم از یكدیگر پیشی می‌گرفتند. تورم ۵/۲۱ درصدی خط بطلانی برای برنامه چهارم توسعه بود كه دولت نهم آن را به بایگانی خاطرات اقتصادپیشگان فرستاده است. دولت نهم چنان برنامه چهارم را بایكوت كرد كه حتی در دهه ۴۰ مردان اقتصادی وابسته حكومت پهلوی نیز اینگونه برنامه دوم و سوم توسعه را نادیده نگرفته بودند.
● طرح تحول اقتصادی و تورم دوباره
شاید كمتر كسی می‌توانست پیش‌بینی كند كه دایره منتقدان طرح نقدی كردن یارانه‌ها به حدی افزایش یابد كه رئیس اتاق بازرگانی ایران را نیز در بر گیرد. رئیس محافظه‌كار اتاق ایران طی یك سال گذشته تنها دو بار به نقد سیاست‌های اقتصادی دولت پرداخته بود. اولین‌بار پس از بركناری لاریجانی از دبیرخانه شورای امنیت ملی، نهاوندیان در سخنرانی روز صدارت خود به اعتراض مدام از دولت پرداخت و دومین‌بار نیز پس از عزل خود از مركز مطالعات جهانی شدن او چنین رفتاری را پیش گرفت. سومین‌بار اما زمانی بود كه رئیس دولت طرح نقدی كردن یارانه‌ها را مطرح و اجرا ساخت؛ ایده‌ای كه در فاز اولیه اجرای آن هنوز اطلاعاتی در مورد فاز دومش انتشار نیافته است. نهاوندیان هنگامی بانگ اعتراض سرداد و سكوت خود را شكست كه سوالات مدام نمایندگان بخش خصوصی در مورد آینده یارانه‌ها به اوج رسیده بود؛ سوالاتی كه شاید دولت هنوز پاسخی برای آنها در دست نداشته باشد.
طرح نقدی كردن یارانه‌ها در حالی ادامه می‌یابد كه بسیاری روایت می‌كنند پس از آغاز این طرح چنان اثرات تورمی به دنبال خواهد داشت كه ركورد تورم دولت نهم را نیز خواهد شكست. مردان دولتی تاكنون در مورد اثرات تورمی این طرح سخنی به میان نیاورده‌اند ولی اقتصاددانان روایت می‌كنند كه نیمه دوم سال جاری با بحرانی تازه همراه خواهد بود.

روزنامه کارگزاران