SMS يك رسانه است مثل تلويزيون، راديو، بيل‌بورد، روزنامه و... كه مي‌توان بر روي آن اطلا‌عات مناسب منتشر كرد، برخي پرداخت‌هاي ريز هم توسط موبايل و SMS مي‌تواند انجام پذيرد، در اروپا كه مهد اين سرويس است، SMS روز‌به روز رشد مي‌كند، در آنجا با اينكه 3G و MMS عملياتي شده است، SMS، جايگاه و محبوبيت خودش را دارد، اين جايگاه هم در بعد نرم‌افزارهاي مبتني بر SMS ديده مي‌شود و هم در بعد مخاطبين سرويس‌ها.

SMS يك رسانه است مثل تلويزيون، راديو، بيل‌بورد، روزنامه و... كه مي‌توان بر روي آن اطلا‌عات مناسب منتشر كرد، برخي پرداخت‌هاي ريز هم توسط موبايل و SMS مي‌تواند انجام پذيرد، در اروپا كه مهد اين سرويس است، SMS روز‌به روز رشد مي‌كند، در آنجا با اينكه 3G و MMS عملياتي شده است، SMS، جايگاه و محبوبيت خودش را دارد، اين جايگاه هم در بعد نرم‌افزارهاي مبتني بر SMS ديده مي‌شود و هم در بعد مخاطبين سرويس‌ها.

آينده درخشان خدمات ارزش‌افزوده مبتني بر SMS
در گفت‌‌و‌گو با امير جليلوند، مديرعامل شركت آتيه داده‌پرداز - دنياي كامپيوتر و ارتباطات
وقتي صحبت از پيمانكاران شركت ارتباطات سيار در زمينه SMS به ميان مي‌آيد، احتمالا‌ شما هم به ياد 3 شماره 1000، 2000 و 3000 مي‌افتيد كه هر از چندگاهي مراكزي با اين پيش‌شماره‌ها، موبايل شما را جولا‌نگاه خود مي‌كنند و سيل SMSهاي تبليغاتي را به سمت گوشي‌تان نشانه مي‌روند، و از تيغ ‌ريش‌تراش تا ماشين BMW و... را تبليغ مي‌كنند. اما اگر كمي منصف باشيم، بايد اذعان كنيم كه در اين بين كمترين مزاحمت‌هاي ناخواسته از جانب پيش‌شماره 2000 صورت‌گرفته است. البته برخي از ما تعدادي از اين شماره‌ها را دوست هم داريم، مانند 200090 شماره‌اي كه هر دو شنبه شب حدود يك ميليون نفر SMSهاي خود را به آن ارسال مي‌كنند تا شايد عادل فردوسي‌پور در برنامه «نود» خود نام آنها را به عنوان برنده بخواند. «آتيه داده‌پرداز» يكي از سه شركت‌هاي سرويس‌دهنده خدمات SMS در ايران، اساسا سياست كاري خود را پرهيز از ارسال انبوه پيام تبليغاتي، و تاكيد بر ارائه خدمات واقعي ارزش‌افزوده مي‌داند. در اين شماره و به بهانه پرونده پيام‌رساني به سراغ امير جليلوند، مديرعامل اين شركت رفته‌ايم. وي كارشناسي ارشد خود را در رشته مهندسي صنايع از دانشگاه صنعتي شريف گرفته، و به عنوان يكي از مديران موفق اين حوزه هفت سال است كه در مسند مديريت شركت آتيه‌داده‌پرداز قرار دارد. مصاحبه ما با ايشان حاوي نكات جالب فراواني است كه اميدواريم خواندن آن براي شما هم مفيد واقع شود.


• لطفاً در ابتدا مختصري آتيه‌داده پرداز را براي آشنايي خوانندگان‌مان با اين شركت معرفي نماييد.
اين شركت حدود 7 سال است كه در صنعت ICT ايران فعاليت دارد و اكنون 25 پرسنل عملياتي دارد. آتيه داده پرداز اكنون در جامعه به عنوان يك شركت در حوزه messaging مطرح است و يكي از CPهاي شركت ارتباط سيار است. البته فعاليت‌هاي شركت منحصر به اين حوزه نيست و در شاخه ديگري در توليد و صادرات فعال است. لا‌زم به ذكر است كه ما در آن شاخه به صورت تخصصي به توليد نرم‌افزارهاي تحت وب مشغوليم و در اين زمينه تيم تخصصي مناسبي فعال نموده‌ايم، به نوعي كه اقدام به صادرات در اين زمينه كرده‌ايم. اين شركت حدود 4 سال است كه در حوزه پيام‌رساني فعاليت مي‌كند و دو سال و نيم است كه به عنوان يكي از 3 شركت ارائه دهنده SMS مشغول به فعاليت است.

• صادرات نرم‌افزارهاي شما بيشتر در چه زمينه‌هايي است؟
در حال حاضر 6 نفر از پرسنل اين شركت در بخش برون‌سپاري )outsourcing( مشغول تهيه نرم‌افزارهاي تحت وب براي مشتريان خارج از كشور هستند. در اين بخش تمركز شركت به صورت خاص در زمينه e-commerce است. نرم‌افزارها در اين قسمت عموماً متن باز است و ( platform خط مشي) اين شركت بر اساس لينوكس است.

• آشنايي شما با حوزه SMS از چه زماني شروع شد و با چه نگاهي وارد حوزه SMS و سرويس‌دهي در اين زمينه شديد؟
قبل از اينكه ما وارد حوزه پيام‌رساني شويم، به طور كلي با اين صنعت آشنا شده بوديم آن هم به واسطه انجام برخي پروژه‌هاي برون‌سپاري بود كه در حوزه نرم‌افزار داشتيم. ما براي برخي مشتريان خارجي خود برحسب نيازjava Mobile Application يا برنامه‌هايي كه كاربري SMS دارند تهيه كرده بوديم و بدين طريق با اين صنعت و قابليت‌هاي آن آشنا بوديم. بعد از انجام آن پروژه‌ها به اين فكر افتاديم كه مي‌توانيم در صنعت پيام‌رساني در ايران وارد شاخه application to peer شويم. به خاطر همين وارد مذاكرات اوليه با شركت ارتباطات سيار براي ارائه اين سرويس‌ها شديم. البته در ابتدا فاز اوليه آشنايي وجود داشت و بعد از آن هم شركت ارتباطات سيار مزايده‌اي برگزار كرد و بر اساس برخي پارامترها 3 شركت به عنوان پيمانكارهاي شركت ارتباطات سيار انتخاب شدند و بعد از آن ما به سرور شركت ارتباطات سيار متصل شديم و با استفاده از اين بستر توانستيم به مشتريان خودمان سرويس‌هاي لا‌زم را ارائه كنيم.

• همانگونه كه اشاره كرديد شركت آتيه بيشتر از آن بابت در جامعه ICT ايران مطرح است كه يكي از پيمانكاران شركت ارتباطات سيار در زمينه SMS است، با چه هدف و نگاهي آتيه داده پرداز وارد حوزه پيام‌رساني شد؟
نگاه اكثر كساني كه وارد اين حوزه شدند ارائه سرويس‌هاي ارزش افزوده بود، ارزش‌افزوده يعني سرويس‌هايي كه ارزش يك سرويس مبتني بر محتوايي است كه بر روي آن قرار گرفته است و يا سرويس‌هايي كه محتوا براي مخاطب ارزش ايجاد مي‌كند. مثلا‌ًً در اين زمينه مي‌توان از سرويس‌هاي ارسال اخبار، هواشناسي، بازار سهام و... و يا از سرويس‌هاي حرفه‌اي‌تري مثل سرويس‌هاي mobile banking نام برد. قصد ما نيز ارائه چنين سرويس‌هايي بود و اين به دليل پيش‌زمينه‌هاي IT بود كه شركت داشت. هدف ما توليد برنامه‌هايي بود كه امكان ارسال و دريافت SMS را در اين حوزه براي مخاطبين فراهم آورد. اما نوع، شكل و شرايط مزايده در عمل كمي تغيير كرد.

• به نظر شما چه عواملي توانست سمت و سوي مزايده را تغيير دهد؟
به طور مشخص ارتباطات سيار عددي را به عنوان حداقل تعداد پيام‌هاي ارسال شركت‌ها در ماه لحاظ مي‌كرد تا بر مبناي تعداد پيام‌ها به ارتباطات سيار هزينه پرداخت نمايند. يكي از مشكلا‌ت اين مزايده اين بود كه اين تعداد حداقل از طرف شركت‌هاي پيشنهاد داده مي‌شد و بر مبناي آن شركت‌هاي برتر انتخاب مي‌شدند. در اين مزايده يكي از همكاران ما عدد 5 ميليون را پيشنهاد كرده بود كه اين عدد اختلا‌ف قابل توجهي با عدد پيشنهادي بقيه شركت‌ها داشت، اما ما مجبور بوديم براي ادامه حضور در مزايده به آن عدد تمكين كنيم و يك شركت ديگر بجز ما هم به عدد پيشنهادي آنها تمكين كرد. البته بايد توجه كرد كه اين عدد در دو سال و نيم قبل عدد زيادي بود. طبيعي بود كه به دليل جوان بودن اين صنعت بايد در ابتدا اين صنعت معرفي مي‌شد و اين عدد براي شركت‌ها چالش برانگيز بود و اين باعث شد كه همانگونه كه گفتم شركت‌ها را به چالش كشيد.

• احساس مي‌كنم اين اتفاق در مزايده، SMS و سرويس‌هاي ارزش افزوده را با چالش مواجه كرده، چرا كه پس از ارسال SMSهاي bulk تصور خيلي‌ها از فعاليت اين شركت‌ها و سرويس‌هاي ارزش افزوده، ارسال اين SMSهاي bulk است، اين تعبير از سوي شما پذيرفته مي‌شود؟
تا حدي قبول دارم ولي نه كاملا‌ً. در فضاي اوليه ايجاد شده همه شركت‌ها تا حدي مجبور بودند كه به هر نحو ممكن به تعهدات خود عمل نمايند و چون شناخت كافي از SMS و سرويس‌هاي ارزش افزوده وجود نداشت، اولين و در دسترس‌ترين سرويس موجود ارسال انبوه SMSهاي تبليغاتي بود و خوشبختانه خيلي سريع اين فضا تغيير كرد و شركت‌ها به سمت سرويس‌هاي تخصصي‌تر پيش رفتند اما هنوز SMS جايگاه واقعي خود را پيدا نكرده است و كم كم ديدها نسبت به اين رسانه بهتر شده است.

• جايگاه SMS در جوامع پيشرفته و همچنين سرويس‌هاي ارزش افزوده‌اي مبتني بر SMS چگونه است؟
SMS يك رسانه است مثل تلويزيون، راديو، بيل‌بورد، روزنامه و... كه مي‌توان بر روي آن اطلا‌عات مناسب منتشر كرد. از سويي برخي پرداخت‌هاي ريز هم توسط موبايل و SMS مي‌تواند انجام پذيرد. در اروپا كه مهد اين سرويس است، SMS روز‌به روز رشد مي‌كند. در آنجا با اينكه 3G و MMS عملياتي شده است، SMS، جايگاه و محبوبيت خودش را دارد. اين جايگاه هم در بعد نرم‌افزارهاي مبتني بر SMS ديده مي‌شود و هم در بعد مخاطبين سرويس‌ها. هنوز SMS يكي از سرويس‌هاي اصلي اپراتورهاست و هيچ‌كدام از سرويس‌هاي ديگر مثل MMS هم نتوانسته خللي در اين جايگاه ايجاد كند.

• چه پيش‌بيني براي جايگاه SMS در ايران داريد؟
همانطور كه گفتيد، هنوز SMS در كشور ما كاملا‌ جا نيفتاده و جايگاه خودش را نيافته است. جايگاه اين سرويس مي‌تواند بسيار فراتر از حال حاضر باشد، استفاده از SMS مي‌تواند بسيار منطقي‌تر بشود. به نظر من به دليل برخي نقصان‌هايي كه در ساختارهاي زيربنايي مانند اينترنت پرسرعت در كشور ما وجود دارد، فناوري‌هاي مبتني بر موبايل همانند SMS مي‌تواند رشدي فراتر از آنچه در آمريكا و اروپا داشته در ايران داشته باشد. به اعتقاد من اگر برخي قابليت‌هاي خاصي را كه اپراتورها به ارائه‌دهندگان خدمات مي‌دهند، بيشتر و بهتر شود، و بخصوص اگر قابليت reverse charge billing توسط اپراتورها ارائه شود، جايگاه ارزش افزوده از اين بسيار فراتر مي‌رود. با اين قابليت در حقيقت امكان پرداخت هزينه محتواي ارائه شده در SMS توسط مشترك و اضافه شدن آن هزينه به billing مشتري ايجاد مي‌شود، يعني مشتركي يك محتوا را با SMS دريافت نمايد و هزينه آن محتوا بر روي صورت‌حسابش محاسبه گردد و يا از شارژ موبايلش كاسته شود. اكنون نبود چنين قابليتي مانع پيشرفت در برخي كاربردهاي مفيد است.

• مثالي براي اين گونه پروژه‌ها داريد؟
ببينيد ما يك پروژه جالبي را در زمينه اطلا‌ع‌رساني برنامه سينماهاي تهران انجام داده‌ايم كه به شدت مورد توجه و استفاده كاربران قرار گرفته است. در اين پروژه كه در ابتدا فقط به صورت ارسال SMS برنامه سينما انجام شد و اكنون به عنوان نرم‌افزار سيمرغ به بهره‌برداري رسيده است، اطلا‌عات سينماهاي شهر تهران در اختيار استفاده كننده نرم‌افزار قرار مي‌گيرد. اين طرح با حمايت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلا‌مي‌اجرا مي‌شود، اولا‌ً به همين نرم‌افزار مي‌توان قابليت خريد بليت افزود اما عدم امكان كم كردن هزينه بليت از صورتحساب مشترك باعث شده كه ما اين بخش را به نرم‌افزار اضافه نكنيم. مثال‌هايي از اين دست زيادند، اما هيچ‌كدام از اين طرح‌ها بدون حمايت سازمان و نهاد خاصي قابليت اجرا ندارد چرا كه هزينه ارسال پيام پاسخ را يا كسي بايد بر عهده بگيرد، يا اينكه هزينه اين پيام از مشترك كاسته شود كه اين امر با عدم وجود چنين قابليتي امكان‌پذير نيست. بسياري سرويس‌ها وجود دارد كه خود ما آمادگي كاملي براي پياده‌سازي آنها داريم، اما به دليل عدم وجود اين قابليت و همچنين عدم حمايت ارگان‌ها هنوز انجام نشده‌اند. مثال چنين سرويس‌هايي هشدارهاي ترافيكي و يا اخبار بازار سهام و... است كه قطعا تسهيلا‌ت و امكانات فراواني را به كاربران مي‌دهد، اما به دليل عدم وجود حامي‌اجرا نشده و وارد مرحله كسب و كار نشده است.

• ظاهرا شما در خدمات‌دهي به بانك‌ها فعاليد و اكثر بانك‌ها از بستر شما استفاده مي‌كنند و جزو مشتريان شما محسوب مي‌شوند...
بله يكي از زمينه‌هايي كه ما تمركز خاصي بر روي آن داريم، صنعت بانكداري الكترونيك و mobile banking است. ما سعي كرده‌ايم حرفه‌اي وارد اين صنعت شويم و از طريق رسانه SMS ارتباط بين بانك‌ها و مشتريانشان را در سطوح مختلف پوشش دهيم، براي آنها اين امكان را ايجاد كرده‌ايم كه از طريق SMS مشتريان بتوانند در دو فاز كسب اطلا‌عات و انجام تراكنش با بانك ارتباط برقرار نمايند، يعني مشتريان از طريق SMS هم اطلا‌عات حسابشان را مرور كنند و با آخرين تغييرات آن آشنا شوند، و هم از طريق SMS و موبايل بتوانند انتقال وجه، پرداخت قبض و... را انجام دهند. در اين لا‌يه با تهيه و ارائه برنامه‌هاي كاربردي مناسب و مطمئن، توانستيم خلا‌ء محصولا‌ت موردنظر اين مراكز را رفع كنيم، و در حال حاضر اكثر بانك‌ها 11( بانك) جزو مشتريان ما محسوب مي‌شوند و در سطوح مختلف از خدمات ما استفاده مي‌كنند.

• در حوزه خدمات مربوط به بانك و بانكداري، سير ورود و پيشرفتتان چگونه بود؟
در اين زمينه از ساده‌ترين سطوح مورد نياز شروع كرديم و يك بستر ارسال و دريافت SMS را در اختيار بانك‌ها قرار داديم، مرحله بعد نوشتن برنامه‌اي بود كه از يك طرف با database بانكي ارتباط داشت و از يك طرف ديگر به مدخل SMS ارتباط داشت و از طريق آن مي‌توانستند سرويس‌هاي ارزش افزوده مبتني بر موبايل را به مشتريان خود ارائه دهند و اطلا‌عات حساب مشتري را از طريق موبايل و SMS به اطلا‌ع وي برسانند. بعد هم ديگر منطقا زمان آن بود كه وارد بخش جديدتري با عنوان java mobile application شويم كه عملا‌ً برنامه‌هايي است كه روي موبايل مشتري نصب مي‌شود و به وي اجازه مي‌دهد كه بتواند فعاليت‌هاي بانكي خود را با اطمينان به دقت و صحت آن، دنبال كند.

هم بانك‌ها استقبال خوبي از اين نوع رسانه داشتند و هم مشتريان بانك‌ها، در مقايسه‌اي بين ضريب رشد SMS banking و telephone banking مي‌بينيم كه SMS banking ضريب رشد و نفوذ عالي داشته، و خوشبختانه مديران اين بخش به اين نتيجه رسيده‌اند كه SMS رسانه ارزشمندي است. ما تجربه خوبي در java mobile application در بخش بانكداري داشتيم و استقبال از اين برنامه‌ها هم بسيار عالي بود. اين نوع مدل برقراري ارتباط ويژگي‌هاي زيادي را براي مشتري دارد كه مهم‌ترين آن راحتي برقراري ارتباط براي مشتري است. اين نوع برقراري ارتباط جذاب است و محيط امني را براي مشتري و بانك فراهم مي‌كند. ما به طور مستمر به فكر گسترش خدماتي هستيم كه امكان ارائه آن از طريق موبايل و SMS وجود دارد. برداشت من اين است كه در اين مورد شاخص و حرفه‌اي هستيم.

• فعاليت ديگري هم داشتيد كه بازگو كردن آن براي خوانندگان ما جالب و مفيد باشد؟
بخشي از فعاليت‌هاي هم مربوط به شركت‌هاي متوسط بود و پروژه جالبي را با برخي از شركت‌هايي اجرا كرديم كه به دنبال تبليغ كالا‌هاي خود بودند و دنبال ارسال ( SMS bulkارسال انبوه )SMSهم نبودند. براي مثال با يك شركت كه توليدكننده دزدگيرهاي ماشين است پروژه جالبي انجام داديم. به دليل وجود انواع تقلبي اين دزدگير در بازار، اين شركت بر روي دزدگيرهاي خود شماره سريالي را حك كرده است. مشتريان براي اطمينان از صحت اين شماره سريال، پيام كوتاهي ارسال مي‌كنند، در ضمن مشتريان با ارسال اين SMS در قرعه‌كشي شركت مي‌كنند كه اين قرعه‌كشي، تبليغي است براي آن شركت.

• برنامه تلويزيوني 90 هم كه اساسا با نام شركت شما شناخته مي‌شود...
بله، برنامه 90 هم يكي از شاخص‌‌ترين فعاليت‌هاي شركت ما بوده كه با تعداد قابل توجهي SMS كه در هر برنامه ارسال مي‌شود (چيزي حدود 700 هزار در هر برنامه 2 ساعته)، از نظر فني هم كاركرد خوبي داريم. در هر برنامه ما نه‌تنها پيام‌ها را پردازش مي‌كنيم، بلكه بر اساس پاسخ ارسالي پيام جديدي را توليد و ارسال مي‌كنيم كه اين پيغام دوم هم فضاي تبليغاتي براي حامي‌طرح فراهم مي‌نمايد و هم اينكه براي ارسال كننده پيغام، اطميناني براي پاسخ ارسالي ايجاد مي‌كند. يعني اگر فردي گزينه 1 را ارسال نموده پيغام متناسب با گزينه1 و اگر گزينه 2 را ارسال كرده، پيغام متناسب با آن براي فرد ارسال مي‌گردد.

• در حوزه نرم‌افزارهاي عمومي‌در زمينه ارسال SMS چطور؟
ما چندين محصول در اين زمينه توليد نموده‌ايم. ADP SMS Gateway ابزاري ساده و قدرتمند و سريع است كه امكان ارسال و دريافت SMS را در سايت شما فراهم مي‌نمايد. شما با هر زبان برنامه‌نويسي، به سادگي و در زماني كوتاه مي‌توانيد آن را در نرم‌افزارهاي خود بكار گيريد. نرم‌افزارهاي شما مي‌توانند از طريقHTTP و با استفاده از Web Service و يا URL، به مركز SMS شركت مخابرات متصل شده و با استفاده از يك شماره منحصر به فرد، پيام كوتاه ارسال و دريافت نمايند. اين ابزار، علا‌وه بر امكان ارسال و دريافت پيام، امكان دريافت گزارش وضعيت دقيق پيام)Delivery Report( را نيز فراهم مي‌آورد. نرم‌افزار ديگر اين شركت هم ADPSMS است كه امكان ارسال و دريافت پيام از طريق نرم‌افزار MS-OUTLOOK و يا Explorer به هر شماره تلفن همراه و تنها با استفاده از شبكه اينترنت را مهيا مي‌كند. با استفاده از اين نرم‌افزار مي‌توان از طريق كامپيوتر شخصي و با داشتن يك شماره اختصاصي و منحصر به فرد، تنها از طريق شبكه اينترنت به يك يا چندين نفر پيام كوتاه ارسال و دريافت كرد. در نهايت با ايجاد سايت www.payamsms.com توانستيم برخي از اين نرم‌افزارها را تحت اين سايت مديريت كنيم و خود اين سايت نيز بستري براي ارسال و دريافت SMS در فضاي اينترنت گرديده است.

• آنچه مشاهده مي‌شود، رشد فزاينده‌اي در تعداد كمي اين گونه برنامه‌‌ها است، آيا شما روند اين رشد را مثبت تلقي مي‌كنيد؟ و به طور كلي صنعت نرم‌افزارهاي مبتني بر SMS را چگونه ارزيابي مي‌كنيد.
اين سئوال بسيار خوب است. اما اجازه بدهيد با يك مقدمه به جواب سئوال شما برسم. در اين صنعت 3 گروه هستند كه باعث مي‌شوند يك SMS به سرانجام برسد. يك گروه ارائه‌دهندگان سرويس )service provider( هستند و در اينجا مثل ISPها در اينترنت عمل مي‌كنند. يعني بستر ارسال و دريافت SMS را ايجاد مي‌كنند. برخي ديگر در اين چرخه، ارائه‌دهندگان نرم‌افزار )application provider( هستند، كه نرم‌افزارهايي ايجاد مي‌كنند كه به اين بستر وصل مي‌شود و امكان ارائه سرويس را ايجاد مي‌نمايد. گروه آخر ارائه‌كنندگان محتوا )content provider( هستند كه اطلا‌عات موجود را بر روي نرم‌افزارهاي ساخته شده گروه دوم پياده‌سازي مي‌كنند. با يك مثال جايگاه هركدام از اين 3 دسته را برايتان مشخص مي‌كنم.
اگر بخواهيم يك سرويس آگاهي دهنده قيمت‌هاي سهام را پياده‌سازي نماييم، بايد بستر لا‌زم مهيا باشد كه اين امر توسط برندگان مزايده ايجاد شده است، در درجه دوم بايد نرم‌افزارهايي نوشته شود كه بتوان از سويي امكان ارسال و دريافت SMS را از همان بستر موجود فراهم آورد و از سويي ديگر به يك بانك اطلا‌عاتي كه اطلا‌عات فعال در بورس در آنجا قرار دارد متصل شود و در نهايت سازمان بورسي بايد وجود داشته باشد تا بتوان آمار و اطلا‌عات شركت‌ها را از آن بستر دريافت كرد.

اكنون در حال حاضر مرزبندي مشخصي براي شركت‌هاي اين حوزه وجود ندارد و اكثر شركت‌ها و خود ما نيز مجبوريم در بسياري مواقع هر سه نقش را باز�%8