گيگا پارس - نرم‌افزار متن‌باز چیست؟

آخرین مطالب سايت

نکته ها

اگر از قطع و وصل زياد مودم شکايت داريد به آدرس زير برويد و عبارت مربوطه را وارد نماييد. اين عمل باعث می شود که ارتباط مودم بدون پاسخ 5 ثانيه ای پايدارتر بماند.
ادامه مطلب...

نرم‌افزار متن‌باز چیست؟

21 ارديبهشت 1387 ساعت 13:43

نرم‌افزار متن‌باز چیست؟

اگر مفاهیم متن‌باز/آزاد بودن نرم‌افزار، از اغلب افرادی که دانشکامپیوتری دارند، پرسیده شود، خواهند گفت که نرم‌افزار آزاد/متن‌باز بایدشامل کد اولیه برنامه به هر زبانی (Perl, PHP, C, C++,…) که نوشته شده،باشد و...
جهت کاربردهای محلی نیز بتوان آنراتغییر داد. پس از آن نیز بتوان آنرا، سلسله‌مراتبی، بطور "آزاد" تکثیرنمود. البته مفاهیم رسمی "نرم‌افزار آزاد" و "نرم‌افزار متن‌باز" جنبه‌هایدیگری از کاربرد نرم‌افزار و توزیع آنرا در برمی‌گیرد که در درک تفاوتهایاین نوع نرم‌افزار با انواع خصوصی و تجاری‌اش بسیار کمک می‌کند.
پیشگامان متن‌باز تعریفی از نرم‌افزار متن‌باز در 9 عبارت ارائه داده‌اند:
1. نرم‌افزار باید بدون نیاز به حق امتیاز یا هرگونه پرداختی برای فروش، امکان توزیع به صورت آزاد را داشته باشد.
2. کد منبع باید در دسترس باشد؛ اگر توزیع نرم‌افزار شامل کد منبع نیست، برنامه‌نویس باید بتواند نرم‌افزار را به‌راحتی پیدا کند، تا امکان تغییر آنرا داشته باشد. (برای مثال از یک صفحه‌ی وب، قابل download باشد)
3. اعمال تغییرات و کارهای بعدی روی برنامه امکان‌پذیر باشد و این برنامه‌های جدید را باید بتوان تحت همان شرایط برنامه‌ی اولیه و نرم‌افزار اصلی تکثیر کرد.
4. نگهداری تمامیت کد منبع اولیه، چه با نیاز به تغییر جهت توزیع به عنوان فایلهای وصله‌ای، و چه با نیاز به وجود نگارشهای متفاوت، ممکن باشد.
5. هیچگونه تبعیض و تمایزی بین اشخاص و گروهها وجود نداشته باشد.
6. هیچگونه تبعیض و تمایزی بین هر فعالیتی که در راستای نرم‌افزار انجام می‌گیرد، وجود نداشته باشد.
7. اجازه‌نامه باید به هر کسی که یک کپی از برنامه را دریافت می‌کند، نیز اختصاص یابد؛ بدون اینکه آنها نیاز به توافق و هماهنگی با اجازه‌نامه‌ی دیگری داشته باشند.
8. اجازه‌نامه نباید به محصول یا توزیع خاصی اختصاص داشته باشد.
9. اجازه‌نامه، نباید به دیگر نرم‌افزارهایی که در طول پروژه‌ی مجوزگرفته‌ی جاری، توزیع و تکثیر شده‌اند، تعلق بگیرد.
OSI فهرستی از اجازه‌نامه‌های مصوب را در سایتhttp://www.opensource.org/license دارد. در سپتامبر سال 2003، OSI فهرست حدود 45 مجوز متن‌باز وFSF، 56 مجوزآزاد را منتشر کردند. اغلب اینها، مثلاً GNUGPL و GNU Library یا LGPL درهر دو لیست وجود داشتند. GPL/LGPL محبوب‌ترین اجازه‌نامه‌های نرم‌افزارهایمتن‌باز/آزاد هستند.
مزایا و ریسکهای نرم‌افزارهای متن‌باز

نرم‌افزارهای آزاد از نظر کاربر مزایاییدارند. عدم وابستگی به فروشنده، امکان برطرف کردن اشکالات در محل، امکانافزودن امکانات جدید مورد نیاز کاربر، آزادی و نیز کسب درآمد از کاردیگران(!) از جمله‌ی این مزایا می‌باشند. از نظر تولید کننده نیز مزایایمتعددی می‌توان برشمرد. از جمله اینکه برنامه در دسترس عده بیشتری قرارمی‌گیرد، اشکالات برنامه سریعتر پیدا می‌شود، برنامه به سرعت بهتر و بهترمی‌شود، تولید کننده بهتر می‌تواند تواناییهای خود را نشان دهد؛ همچنینسایر آزادیهایی که به تولیدکنندگان این نرم‌افزارها داده می‌شود از جمله‌یاین مزایا می‌باشند.
استفاده مجدد از کد، زمان تولید و توسعهرا کاهش می‌دهد و نتایجی قابل پیش‌بینی فراهم می‌آورد. با دسترسی به کدمنبع، عمر سیستمهای متن‌باز و ارتقای آنها به طور نامتناهی قابل افزایشاست. ویژگیهای کیفی و ریسکهایی که در پروژه‌های متن‌باز وجود دارد، به شرحزیر است:
· قابلیت سفارشی کردن
· قابلیت استفاده از نرم‌افزار/ اعتبار
· قابلیتهای عملیاتی
· توازن
· انعطاف‌پذیری
· عمر
· کارایی
· کیفیت سرویس و پشتیبانی
· امنیت
· سهولت مدیریت/ سطح دشواری
· ریسک در تقسیم پروژه به بخشهای کوچکتر
· قابلیت استفاده از برنامه‌های کاربرد
هزینه‌ها

در پروژه‌های متن‌باز هزینه‌ها در دو بخش هزینه‌های مستقیم و غیر مستقیم پخش می‌شوند. هزینه‌های مستقیم عبارتند از:

<LI class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 36pt 0pt 0cm; DIRECTION: rtl; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right">سخت‌افزار و نرم‌افزار
- <LI class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 36pt 0pt 0cm; DIRECTION: rtl; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right">نرم‌افزار: قیمت خرید
  ارتقاء و دیگر عوامل اضافی
  پرداخت جهت گرفتن اجازه‌نامه
- سخت‌افزار: قیمت خرید
  ارتقاء و دیگر عوامل اضافی
<LI class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 36pt 0pt 0cm; DIRECTION: rtl; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right">هزینه‌های پشتیبانی
- <LI class=MsoNormal style="MARGIN: 0cm 36pt 0pt 0cm; DIRECTION: rtl; unicode-bidi: embed; TEXT-ALIGN: right">داخلی: نصب و راه‌اندازی
  نگهداری
  رفع اشکالات
  ابزار پشتیبانی (کتاب، CD، ...)
- خارجی: نصب و راه‌اندازی
  نگهداری
  رفع اشکالات
هزینه‌های کارمندان

· مدیریت پروژه
· تولید/ مهندسی سیستم‌ها
· راهبری سیستم‌ها: مدیریت خرید
· سایر مدیریتها
· آموزش
هزینه‌های‌ غیرمستقیم عبارت است از:

هزینه‌های پشتیبانی

· پشتیبانی کلی سیستم
· آموزشهای اتفاقی
· آموزشهای رسمی
· تولید برنامه‌های کاربرد
جهت مطالعه بیشتر در مورد نرم افزارهای متن باز اینجا مراجعه نمایید.
همچنین در وب سایت رسمی پروژه ملی نرم افزارهای آزاد/متن باز (لینوکس فارسی) www.foss.ir نیز اطلاعات جامعی موجود می باشد.

__________________