تاريخچه‌ بندر لنگه

در جغرافي زمان هخامنشيان، از بنادر مهم و تجاري خليج ‌فارس اندك نام برده شده است. گمان مي‌رود كه بندر «گوگانا» همان بندر لنگه امروزي باشد كه در دوران حكومت هخامنشيان از بنادر معتبر تجاري محسوب مي‌ شده است؛ ولي در اثر تغيير و تحولات تاريخي و عدم توجه، اين بندر كم‌كم رو به انحطاط گذارده و از رونق آن كاسته شده است. در سال 1638 «تاورنيه»- سياح فرانسوي- طي سفر از بصره به بندر لنگه،‌ مدت دو روز در اين بندر اقامت نموده و از آن به خوبي ياد كرده است. در سال 1760 ميلادي، اعراب جواسم سواحل جنوبي خليج فارس طي يك مهاجرت وسيع، جزيره قشم و بندر لنگه و بندر شناس را تصرف كردند.

در زمان كريم‌خان زند (1773- 1743 ميلادي) سهولت ارتباط دريايي خليج ‌فارس از طريق بندرلنگه،‌ رونق تجاري قابل توجهي در بندر لنگه و بندر كنگ به وجود آورد و راه كاروان رو شيراز نيز به اهميت بازرگاني اين دو بندر افزود. اعراب جواسم به دستور كريم ‌خان زند و بنا به سياست نظامي او، در بندر لنگه سكونت گزيدند و در آبادي و رونق آن همچنان كوشيدند؛ به طوري كه بندر فوق از مشهورترين بنادر خليج ‌فارس شد و در دوران قاجار، به عروس بنادر ايران معروف گرديد. تا سال 1896 ميلادي، اعراب جواسم بر بندر لنگه تسلط داشتند. در سال 1889 ميلادي در بندر لنگه دفتر كنسولگري فرانسه تأسيس گرديد و از همين سال، گمرك بندر لنگه و بندرعباس زير نظر و رياست بلژيكي‌ها قرار گرفت.

در سال 1898 ميلادي يكي از افراد خانواده‌‌هاي حكومتي بندر لنگه به علت ضعف حكومت مركزي، بندر لنگه و مناطق اطراف آن را تحت تصرف خود درآورد و علي‌رغم مخالفت دولت مركزي ايران،‌ نمايندگانيرا جهت اداره امور بندر لنگه انتخاب نمود. در اوايل سال 1899 به سلطه او در بندر لنگه خاتمه داده شد. در اواخر حكومت سلسله قاجاريه، بندر لنگه رو به ويراني گذاشت و از شروع جنگ جهاني اول تا بعد از جنگ دوم جهاني 1945 كه انواع بيماري ‌هاي واگيردار همراه با فقر و قحطي شيوع پيدا كرده بود، اكثر مردم اين شهر فعاليت خود را تعطيل كرده، و به نقاط ديگر مهاجرت كردند. به همين دليل به مرور زمان، نقاط مسكوني شهر خالي از سكنه شد و شهر فعاليت و چهره واقعي خود را  از دست داد و سپس آرام‌ آرام رونق يافت. بندر لنگه امروزي شهري نسبتاً آباد است و همچنان فعاليت‌هاي تجاري آن رو به‌ گسترش مي ‌باشد. اين بندر از طريق جاده‌ هاي درجه يك و فرودگاه، با ساير نقاط ايران ارتباط زميني و هوايي دارد .

مراکز تاريخي و باستاني

عمارت فكري

اين عمارت كه يكي از مهم‌ترين بناهاي دوره قاجار است، در بندر لنگه قرار دارد. اين عمارت از ويژگي‌هاي معماري چشم‌گيري برخوردار است و توسط شخصي به نام «فكري» احداث شده است. عمارت فكري دو حياط با اتاق‌هايي در اطراف آنها و پنج بادگير دارد و تزئينات برجسته آن مشتمل بر منبت‌كاري و گچ‌بري‌هاي زيبا است.

قلعه لشتان

اين قلعه در شش كيلومتري شرق بندر لنگه قرار گرفته و تاريخ بناي آن سال نهصد و چهار هجري قمري است. با توجه به تاريخ مذكور، گروهي معتقدند كه ساخت اين بنا به زمان سلطه و قدرت پرتغالي‌ها بر خليج فارس مربوط است. جمعي نيز عقيده دارند، اين قلعه در عهد هخامنشي احداث شده و بيش از دو هزار سال قدمت دارد. در حال حاضر، به جز حصار بند و آثار مخروبه ديوارها، اثر ديگري از ساختمان قلعه باقي نمانده است. در داخل قلعه لشتان، چندين قبرستان، ده‌ها بركه آب و انبار آذوقه و آثار فراوان ديگري به جاي مانده است. دخمه‌هاي سنگي، شبيه به غارهاي انسان‌هاي غارنشين در ارتفاعات مجاور آن وجود دارد كه شباهت زيادي به دخمه‌هاي غار چهل‌خانه و دخمه‌هاي فوقاني ارتفاعات شمالي بندر طاهري(سيراف) دارد.

شهر باستاني كنگ

در تپه‌هاي اطراف بندر كنگ،‌ آثار باقي مانده از يك شهر مربوط به سه هزار سال پيش پا برجاست. شهر، به احتمال زياد، در اثر آتش‌سوزي و يا زلزله در زير خاك مدفون شده است. از پيشينه اين شهر اطلاع دقيقي به دست نيامده است.

جاذبه هاي طبيعي

كوه شو (شب)

اين كوه در صد و يك كيلومتري شمال شرقي بندر لنگه واقع شده است و 3681 متر از سطح دريا ارتفاع دارد و يكي از بلندترين كوه ‌هاي جنوب ايران محسوب مي‌شود. رودخانه شور از دامنه شمالي اين كوه به طرف شرق جاري است.

رودخانه مهران

اين رودكه پرآب ترين و بزرگ ‌ترين رودخانه شهرستان بندرلنگه است، از جنوب كوه‌هاي هفتچن در پانزده كيلومتري شمال بندر علويه سرچشمه مي‌گيرد. جريان اين رودخانه در امتداد غربي- شرقي است كه در شرق بندرلنگه، در شن فرو مي‌رود و ناپديد مي‌شود؛ اما بار ديگر بيرون آمده و در منطقه خوران، به خليج فارس مي‌ريزد.