چشم به عنوان يكى از مهم ترين راه هاى ارتباط بدن با دنياى خارج است و افزون بر آن درك لذت ها، ايجاد تعادل و محافظت از بدن را بر عهده دارد. بدون شك آگاهى از چگونگى نگهدارى آن موجب پيشگيرى از بروز بسيارى از بيمارى هاى چشمى مى شود. آب مرواريد (كاتاراكت) يكى از بيمارى هاى شايع چشمى است كه همراه با افزايش سن ايجاد مى شود.علت آن كدورت عدسى چشم است و عوامل متعددى در بروز و ايجاد آن دخالت دارد:

۱- سن: با افزايش سن بيشتر مى شود
۲- ارث
۳- مصرف مشروبات الكلى
۴- استعمال دخانيات
۵- تماس با پرتو ماوراءبنفش (Ultra VioletUV ) موجود در نور خورشيد

يكى از عواملى كه در بروز آب مرواريد موثر است و در اين مبحث راجع به آن بحث خواهيم كرد، قرار گرفتن چشم به مدت طولانى در معرض تابش نور خورشيد است.آب مرواريد ابتدا با تارى ديد شروع مى شود و به تدريج پيشرفت مى كند و موجب از دست دادن بينايى مى شود. گرچه در حال حاضر با انجام عمل جراحى و تعويض عدسى چشم و استفاده از عينك، بينايى به طور كامل برمى گردد. با توجه به اينكه در كشور ما نسبت روز هاى آفتابى به غيرآفتابى بسيار زياد است و به طور طبيعى در صورت عدم استفاده از وسايل مناسب براى محافظت از چشم، چشم ها در مدت طولانى ترى در معرض پرتو هاى مضر قرار مى گيرند.

عينك هاى آفتابى استاندارد از وسايل بسيار مناسب در حفاظت از چشم است متاسفانه از اين وسيله بيشتر به منظور محافظت از چشم و پيشگيرى از بروز آب مرواريد و ساير آسيب ها عرضه شده و در كشور ما به عنوان يك كالاى تجملى و براى افزودن به زيبايى به كار مى رود. افزون بر اين درصد قابل توجهى از عينك هايى كه به عنوان عينك آفتابى عرضه و استفاده مى شود، غيراستاندارد هستند و استفاده از آنها در روز هاى آفتابى نه تنها مفيد نيست، بلكه در صورت استفاده از آن مى توانند موجب آسيب بيشتر به چشم شوند.

آمار نشان مى دهد كه در آمريكا سالانه سيصد ميليون عينك آفتابى توليد مى شود. اين آمار نه تنها خود بيانگر درك ضرورت استفاده از اين نوع عينك در آن كشور است طبيعى است كه با توجه به شرايط جغرافيايى كشور ما ضرورت استفاده از آن را براى ما ملموس تر مى نمايد.

در اين نوشتار ابتدا پرتو هاى مضر معرفى مى شوند و سپس راجع به انواع عينك هاى آفتابى و مشخصات يك عينك آفتابى استاندارد بحث مى شود.

چرا بايد از عينك آفتابى استفاده نماييم :

پرتو هايى كه در اطراف ما وجود دارد بر دو نوع است:

۱- پرتو هاى مرئى
۲- پرتو هايى نامرئى

برخلاف تصور پرتو هايى كه مى توانند موجب آسيب به چشم شوند و در دراز مدت ايجاد نمايند پرتو هاى نامرئى موجود در نور خورشيد است كه همراه با اشعه هاى مرئى به زمين مى رسد و از مهم ترين پرتو هاى نامرئى اشعه ماوراءبنفش يا UV است.اين پرتو با طول موج كوتاه نامرئى از خورشيد به زمين مى رسد و خود به سه گروه تقسيم مى شود.

۱ ـ UVA  

۲ - UVB

۳ ـ UVC : 

UVC به وسيله بخش بالايى جو جذب مى شود و به زمين نمى رسد.
UVB به دو صورت حاد و مزمن مى تواند موجب آسيب به چشم شود:

الف- حاد: چنانچه چشم به طور مستقيم و به مدت طولانى به ويژه در روز هاى سرد يا برفى در برابر تابش آفتاب باشد، پرتو UVB موجود در آن مى تواند باعث آسيب موقت به قرنيه چشم و كورى موقت شود كه به آن فتوكراتيت photokeratitis) )گويند.علامت اين بيمارى دردناك بودن چشم و نيز از دست دادن قدرت بينايى به طور موقت است.البته با استراحت دادن به چشم اين مشكل خودبه خود بهبود مى يابد.

ب- مزمن: در صورتى كه چشم ها در طول ساليان متمادى در برابر پرتو آفتاب باشد، به علت وجود UVB در آن مى تواند يكى از عوامل ايجاد كننده آب مرواريد باشد.

جالب است بدانيد كه نور خورشيد از روى سطوحى مثل آب، شن، برف و هواى ابرى اثر تخريبى بيشترى نسبت به تابش مستقيم آفتاب به صورت و چشم دارد.ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر از مهم ترين ساعات روز است كه چشم در برابر تابش آفتاب است و در اين ساعات بايد از عينك آفتابى استفاده كرد.