در تاريخ ايران زنان، فرهنگ ساز اكثرا شاعرند. در واقع محملي كه زنان توانسته اند به نحوي مقبول تر خود را نشان بدهند شعر و شاعري بوده است. البته مسلما در اين عرصه نيز با محدوديت هاي فراوان روبه رو بوده اند؛ چنانكه تعدادشان به هيچ وجه قابل قياس با تعداد مردان نيست.

شايد اگر زني وابسته به دربار يا از شاهزادگان و بزرگان قوم بود. مي توانست قد علم كند، وگرنه راه ديگري براي ابراز وجود، براي زنان وجود نداشته است.

اولين زن شاعر
به شهادت تاريخ، اولين زن شاعر ايران، آتوسا نام دارد. آتوسا همسر داريوش و مادر خشايار شاه هخامنشي است.

قرن چهارم
تقريبا تا قرن چهارم هجري ديگر خبري از زنان شاعر نيست البته اين غيبت در مورد مردها هم صدق مي كند و تعداد مردان شاعر نيز تا قرن چهارم بسيار بسيار كم است

در قرن چهارم بانويي به نام رابعه ظهور مي كند كه غزلسرا بوده است. آورده اند كه رابعه بر سر عشق رسوايي آورد غلام خود جان فدا مي كند.

قرن پنجم
در قرن پنجم مهستي (بخوانيد مه ستي) گنجويي، بانوي رباعي سراي دربار سلطان سنجر سلجوقي است. او موسيقي مي دانسته و چنگ مي نواخته و شعر مي گفته و صداي خوشي داشته است.

قرن هفتم
در اين قرن پادشاه خاتون، فرمانرواي كرمان است . او شاعر و خوش نويس بوده و در زمان حكومتش، شاعران مقرري ماهانه داشته اند.

قرن هشتم
در قرن هشتم جهان ملك خاتون ظهور كرده كه در دربار شيخ ابو السحاق ، فرما نرواي شيراز حضور داشته و همسر وزير او مي شود . گفته اند جهان ملك خاتون با حافظ مشاعره و مناظره مي كرده و غزلياتش را جواب مي داده است.

قرن نهم
در قرن نهم دو شاعر زن معروف حضور دارند . بيجه منجمه كه با جامي مطايبه و مناظره داشته است و جميله اصفهاني كه در زمان شاه عباس شعرهايش را در قهوه خانه ها مي خوانده اند.

قرن دهم
شعر زن معروف قرن دهم دختر شاعر معروف آن زمان، هلالي استر آبادي است. اين زن با آنكه اشعار بسيار زيبايي دارد. نامش مشخص نيست و در تاريخ نيامده است و تاريخ نويسان به همين قدر بسنده كرده اند كه او دختر هلالي استر آبادي است.

قرن سيزدهم
در قرن سيزدهم رشحه را داريم كه دختر هاتف اصفهاني است و پدر و پسر و شوهرش هم شاعر بوده اند . در اين قرن همچنين عفت نسابه مي زيسته است، زني اهل شيراز كه هيچ وقت ازدواج نكرده و در دربار پدر فرمانفرماي بزرگ بوده است. در همين قرن در دربار قاجار بيشتر زن ها، همسر ها، مادرها و دختر هاي فتحعلي شاه و نا صر الدين شاه شاعر بوده اند كه معروفترين آنها گوهر قاجار( نوه فتحعلي شاه) و شاه بيگم( دختر فتحعلي شاه) هستند.

زنان شاعر مشروطه
در زمان مشروطه، فخر اعظمي ارغون از شاعران زن مطرح بوده است ، فخر اعظمي ارغون، مادر سيمين بهبهاني ، شاعر معاصر است. در همين زمان شاعري اجتماعي ظهور كرده است به نام بدري تندري، فصل بهار خانم نيز از شاهزاده هاي قاجار است. مهتاج رخشان با ميرزاده عشقي مشاعره و مناظره داشته و عالمتاج قائم مقامي( ژاله) اولين زني است كه با زبان زنانه سخن گفته و از اشيا در اشعارش نام آورده است. عالمتاج قائم مقامي مادر پژمان بختياري غزلسراي معروف نيز هست. او سال هاي پيش از نيما طرح شعر نو يا به عبارتي شعر شكسته را در كار هاي خود پياده كرده است.

شاعران زن پس از مشروطه
از شاعران زن پس از مشروطه مي توان از مادر بزرگ سهراب سپهري نام برد. بانو حميده سپهري كه از معروفترين شاعران اين زمان است.

شاعران زن معاصر
خوشبختانه اينها به قدر كافي شناخته شده هستند. پروين اعتصامي و فروغ فرخزاد، سيمين بهبهاني از معروف ترين شاعران زن معاصر هستند.

منبع: سایت آی کتاب