|
مراسم جشن سده در ايران امروز |
|
|
|
16 اسفند 1384 ساعت 10:50 |
|
صفحه 1 از 6 برگزاری جشنِ سده در شهرها و مناطق گوناگون ايران با تفاوتهای بسياری با يکديگر برپا میشود. در بخش رواندوز: جشن به گونهای بسيار گسترده و نيز دراز مدت برپا میگردد. شب آغازين جشن با آتش افروزی همراه است و اين آتش افروزی پس از پايان جشن همگانی آن شب نيز دنبال شده، هر هفته يکبار بر افروخته میشود تا هنگاميکه به آتش افروزی جشن سوری، يا چهارشبنه سوری میپيوندد.
در شبستـر: اين مراسم در اين منطقه نيز رواج داشته و به همان شکل هم تا چهارشنبه سوری ادامه میداشت و ندارا Nadara ناميده میشد. در مراسمی که در آنجا برپا میشد مردم بوتههای خشکشده مو را برای آتش افروزی گرد میآوردهاند و در کوزههايی نيز باروت میريختند و آنها را به آتش میکشيدند. در اين منطق تير اندازی با تفنگ و فشفه پرانی نيز جريان داشته، از شوخیهای جالب اين مراسم، دزديدن ديگ شام خانواده بوده، در اين جشن اين ترانه نيز خوامده میشده است: " ندار، ها ندار شاگلدی قندهار" نويسنده و گردآورنده گرامی هاشم رضی در "جشنهای ..."، میافزايد که، اگرچه اين جشن نامويژهای دارد، امابه سبب برگزاری همزمانِ آن با زمانِبرگزاریجشنسده و نيز اجرای مراسم آتش افروزی، شکی وجودندارد که اينجشن، همانجشن سده است.
در خور: (خور و بيابانک هم گفته میشود و مرکز بخش جندق و بيابانک، است که در ميان کويرنمک و کوير مرکزی ايران قرار دارد.) استاد حبيب يغمايی درباره جشنسده آورده است: در سالهای دهه ۱۳۲۴ خورشيدی دبستان در خور وجودنداشت و مکتب خانهها محل ِدرسخواندن بودهاند و دانش آموزان مکتب خانههای گوناگون منطقه برای برگزاری هرچه بهتر و باشکوه تر ِ جشنِ سده با يکديگر مسابقهداشتند وهـرگروه میکوشيدند که مراسم را بهتـروپررونق ترازديگرگروهها برپانمايند. "بههمينمناسبت و دو سهروز پيشاز جشن، دانشآموزان به صحرا میرفتند و از بوتههای "ترخ" Terkh و "قيچ" Ghich پشتههايی گردآورده به دوش کشيده به دهکده میآورديم. البته بسياری از دانشآموزان دارا چهارپايانی همچون استـر و اولاغ (خر) برای بارکشی بودند و میتوانستند پشتههای فراهم آمده را به وسيله آنها به دهکده بياودند، اما از آنجايی که ارزش و اهميت اين جشن بخوبی نشان داده شود، میگفتند هرکسی بايد خود بوته بچيند و بر دوش بکشد و به دهکده بياورد تا ثواب پاداش آنرا ببرد. بهمين سبب هم بچهپولدارهایدهکده نيز خود در اين کار همگانی شرکت میجستند."
|