خبرگزاري فارس - ديپلماتها گفتند ايران تا پايان سال جاري ميلادي به سوالات آژانس بين‌المللي انرژي اتمي درباره برنامه هسته‌ايش به صورت مرحله‌اي پاسخ مي‌دهد.

به گزارش فارس به نقل از خبرگزاري رويترز، آنها جنبه‌هاي گسترده طرحي را كه ايران هفته جاري درباره آن با آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بمنظور پاسخ به سوالات اين نهاد به توافق رسيد،‌ فاش كردند.
هدف ديگر دسترسي منظم و موثر بازرسان آژانس بين‌المللي انرژي اتمي به سايت هسته‌اي نطنز است كه ايران در آن قصد توليد اورانيوم غني‌شده را در سطح صنعتي دارد.
ديپلماتها پيش از توزيع متن اين طرح در نشست شوراي حكام آژانس اتمي در هفته آينده گفتند در اين طرح از ايران خواسته شده به سوالات به صورت مرحله‌اي پاسخ دهد كه از سوالات آسانتر تا سخت‌تر ادامه مي‌يابد و در ماه دسامبر به پايان مي‌رسد.
يك ديپلمات گفت آژانس بين‌المللي انرژي اتمي خواستار اقدام سريعتر و گسترده‌تر ايران بمنظور جلوگيري از پايان شكيبايي قدرت‌هاي غربي و فشار براي تحريم‌هاي بيشتر شده است. اما ايران خواستار حل مرحله‌اي مسائل است.
اين ديپلمات تصريح كرد: «نگراني اين است كه آنها با حل مسائل آسانتر پيروزي‌هاي سياسي زودهنگامي را بدست آوردند و آنگاه از حل مسائل حساس‌تر با سرزنش كردن اقدام شوراي امنيت يا حتي مذاكره در اين شورا براي اقدام (عليه ايران) سر باز بزنند. آنگاه آژانس اتمي ممكن است خواستار زمان بيشتري شود.»
ديپلمات‌هاي غربي كه اين طرح شفاف‌سازي را ارزيابي مي‌كنند، گفتند ايران ممكن است تنها تلاش كند شوراي امنيت را در حالي كه به غني‌سازي اورانيوم براي تكميل چرخه سوخت ادامه مي‌دهد، معطل نگه دارد.
اولين بخش از مسائلي كه ايران بايد آن را حل كند، آزمايشات ايران روي پلوتونيوم، دسترسي دوباره بازرسان به رآكتور آب سنگين اراك و توافق الزام‌آور براي بازرسي از سايت غني‌سازي نطنز است.
دومين مرحله اين روند شامل روشن شدن مسائل درباره تلاش‌هاي ايران براي ساخت سانتريفوژهاي P-2 مي‌شود كه قادر است اورانيوم را دو تا سه برابر سريعتر از مدل P-1 آن غني‌ كند.
ديپلمات‌ها مي‌گويند ايران اين قطعات سانتريفوژي را از شبكه بازار سياه سابق وابسته به عبدالقدير خان، دانشمند هسته‌اي تهيه كرده است.
ديپلماتها تاكيد كردند مرحله سوم درباره بخش اصلي ترديدها درباره ماهيت صلح‌آميز برنامه هسته‌اي ايران است.
اين مسائل شامل بحث درباره سندي است كه چگونه فلز اورانيوم را به وسيله تراش دادن به اشكال «كره‌اي» درآورد.
همچنين در سوالات مطرح شده مي‌توان به اطلاعات غربي‌ها درباره ارتباطات مخفيانه و اجرايي ميان فرآوري اورانيوم، آزمايشات انفجار قوي و طرح يك كلاهك موشكي اشاره كرد.
يك ديپلمات گفت ايران براي اولين بار با بررسي شواهد اين ارتباط موافقت كرد كه پيش از اين «ساختگي» خوانده بود.
ديپلماتها گفتند ايران در گفت‌وگوها با آژانس اتمي خواستار قرار دادن جمله‌اي شد كه بر اساس آن در صورت حل مسائل عمده، آژانس اتمي اين مسئله را تاييد مي‌كند كه هيچ فعاليت يا مواد هسته‌اي اعلام‌نشده در ايران وجود ندارد و اين بدان معناست كه برنامه هسته‌اي ايران كاملا صلح‌آميز است.
آنها افزودند اما آژانس اتمي اين مسئله را رد و اعلام كرد پيش از آنكه ايران اجازه بازرسي‌هاي گسترده‌ سايت‌هاي هسته‌ايش را بر اساس پروتكل الحاقي ندهد، چنين كاري را انجام نمي‌دهد.
يك ديپلمات نزديك به آژانس اتمي گفت: «آژانس احساس مي‌كند بدون اجراي پروتكل الحاقي نمي‌تواند به ايران گواهي كامل سلامت بدهد.»
ديپلماتها گفتند مرحله اول سوالات قرار است از هم اكنون تا اواسط ماه سپتامبر، مرحله دوم در اكتبر و نوامبر و مرحله سوم تا پايان سال حل شود.
يك ديپلمات ارشد در وين كه آشنا با مسئله هسته‌اي ايران است، گفت: «مسئله ضمني اين طرح ارتباط بين همكاري ايران و عدم اقدام بيشتر در شوراي امنيت است اما در آنجا اعلام نشده است.»