شیوه های عملی برخورد با انضباط در کودکان

انضباط قانون زندگی است یعنی اینکه کلیه فعالیت ها ورفتارهای فرد تحت یک ضابطه وقانونی باشدکه بتوانداز مزایای زندگی ،بهترین بهره برداری را بنماید .این ضابطه وقانون را انضباط میگویند. آموزش انضباط باید از دوران کودکی صورت گیرد . زیرا دوران کودکی زمان شکل گیری شخصیت فرداست . به طورکلی در نگاهی گسترده وفراگیرانضباط دو گونه است:
1-انضباط حقیقی 2-انضباط نادرست .انضباط حقیقی،انضباطی است که در آن فردمعنای دقیق کلمه را فهمیدهواصول آن رایاد گرفته ودر نتیجه آگاهانه خود را ملزم به رعایت آن می داند در نتیجه فرد کلیه غرایز و انگیزه ها و تمایلات خود را در اختیار داشته واز آن به عنوان راهی برای رسیدنبه سعا دت حقیقی و مطلوبخویش استفاده می کند . انضباط نادرست،انضباطی است که فرد بدون اینکه معنا و اصول آنراآموخته باشداز طرف دیگران فشاری را برای رعایت تعدادی اصول ومقررات برای انجام ندادن رفتارهای خاص ویا اجبار در جهت انجام بعضی امور تحمل می کند که این نوع انضباط تمایلات طبیعی وفطری فرد را سر کوب می کند ومانع پرورش شخصیت وی می شود در این نوع انضباط فرد چون دائماً فشاری را بر روح خویش حبس می کند برای اینکه از این نا خوشایند رهایی یابد مجبور به مقاومت و برخی عکس العمل های غیر منطقی مانند لجبازی وپرخاشگری که نها یتاً منجر به انواع اختلالات رفتاری و بیماریهای روانی می گردد.در معنای وسیع میتوان گفت که هدف انضباط کاهش آزادی افرادپنهان ساختن تمایلات فطری وسلب آسایش آنها نیست بلکه غرض تفهیم نحوه استفاده صحیح از آزادی است . ما هم می خواهیم کودکمان در محدوده ای حرکت کند که فعا لیت ها و تلاش ها یش در جهت خیر و مصالح او هستند و مو جبات آشفتگی و سر در گمی ودر نتیجه استفاده از استعدادهای پیدا و پنهانش را فراهم نمی آورد .دراینمورد بایدبه کودک آموخت که همانگونه که او حق دارد به تما یلاتش پاسخ داده و از آزادیش استفاده کند دیگران نیز همانند او از این حق بر خور دارند .انضباط نوعی اجبار است اما اجباری که برای محافظت افراد از خطرات ،تحکیم اراده آنها در رعا یت حرمت جمع اجتناب نا پذیر است . فرد منضبط از طرف همگان به راحتی پذیرفته می شود واز طرفی رعایت قوانین و اصول انضباط سبب می گرددکه فرد از خطر سستی اراده و سر گردانی در میان وسوسه های مختلف محفوظ مانده ودر نتیجه نه تنها شخصیت او را از انواع خطرات و ابتلاء به انواع اختلالات رفتاری و روانی محفوظ دارد بلکه به شکوفایی استعدادها و توا نا ییها یش کمک نماید .کودک به علت طبع کنجکاو ، فعا ل وپذیرنده ای که دارد در مقابلانضباط که نوعی اجبار درانجام یا عدم انجام کاری است نوعی احساس تقابل در خود می آفریند . وچنانچه با کودک رفتاری سلطه جو یانه و غیر منطقی بشود لجاجت و مقاومت و عدم پذیرش کودک را به سوی انحرافات ضد اجتماعی خواهد کشید.

 پدر و مادرها چه باید بکنند ؟
1-ثبات فکر و قدم: والدینی موفق ترند که در ایجاد انضباط در کودکان خود دارای سیاست و روش ثابت هستند . با این روش کودکان گیج نشده و می آموزند که هیچ گاه قانون شکنی نکنند مثلاً ، اگر کودک شما بایدرأس ساعت مقرری به رختخواب برود باید این کار را همیشه و در هر مو قعیتی انجام دهد زیرا که اگر کودک شما بفهمد که گاهی می تواند دیر تر بخوابد این حس در وی بوجود خواهد آمد که می تواند این کار را در مورد تمام قوانین انجام دهد ودر نتیجه احترام زیادی برای قوانین قا ئل نخواهد بود .
2-همفکری وهمیاری: مهم ترین وظیفه والدین در اجرای انضباط این است که به کودک این احساس را منتقل کنند که هر دودارای یک شیوه ثابت و واحدی هستند در این صورت او می داند باید از هر کدام چه انتظاری داشته باشد .والدین باید در مقابل کودک از یکدیگر انتقاد نکرده و نظر هم را رد نکنند و با یکدیگر به توافق برسند .اجرای انضباط درمورد هر کودک متفاوت است،به علت وجود تفاوت های فردی بین کودکان عکس العمل کودکان دربرابر اجرای یک مورد انضباطی تفاوت دارد واین از وظایف والدین است که انضباط را به گونه ای آموزش دهندکهمتناسب با رو حیه ،سن،هوش وتوانایی هر کودک باشد .باید این مسئله مد نظر قرار گیرد که با یک زبان و شیوه نمی توان با همه کودکان بر خورد نمود مثلاً برای بعضی کودکان باید با تو ضیح مفصل لازم رعایت انضباط را شرح داد،در بعضی کودکان فقط این که والدین به او امر کنند کافی است و در برخی باید با بیان جدی و محکم نشان داد که عدم اطاعت از دستورات منجر به محرومیت وی ازبعضی از امتیاز ها خواهد شد . نکته ای قابل توجه است ،آن است که کودک خود را هیچگاه تنبیه بدنی نکنید ، چنانچه بعضی از والدین از مسیر اصلی منحرف شده و اظهار می دارند که برای تربیت فرزند خود چاره ای غیر از تنبیه بدنی ندارند باید متوجه باشند که خود آنها راه را اشتباه رفته اند برای جلوگیری از این امر کوشش فراوان بری جلب اعتماد و بر قراری تفاهم عمیق و اصولاً ایجاد یک رابطه صمیمانه و محترمانه متقابل لازم است .یکی از موارد ی که والدین در برابر سر پیچی فرزندانشان باید مورد توجه قرار دهند این است که چرا فرزندشان از رعایت انضباط سر پیچی می کند. کشف این راز یکی از رموز موفقیت و انتقال یادگیری انضباط به کودکان است بری آن علل متعددی رامی توان نام برد :
1-نا آگاهی 2-بی اعتنایی به مقررات 3-انتقام 4-وجود بعضی بیماری های روانی و عقب ماندگی های ذهنی .

منبع : روزنامه کارآفرینی