اولین نسخه بتای ویندوز ویستا (Vista) محصول شركت مایكروسافت، به وضوح مسیر و هدف این سیستم عامل جدید را نشان می‌دهد. ویستا در مقایسه بــــــا ویندوز XP، ازلحاظ گرافیكی بسیار بهتر و از نظر امنیت و جست‌ و جـــــو نیز بسیار پیشرفته‌تر است. رابط جدید و سایر تغییرات همگی در راستای بهبود این محصول هستند، امــــــا برخی ویژگی‌های جدید از قبیل Virtual Folders، اندكی گیج‌كننده به نظر می‌رسند.

اگر چه مایكروسافت، این نسخه بتــا را نسخه كاملی نامیده است، اما در واقع ویندوز عرضه شده فقط حاوی نیمی از ویژگی‌هایی است كه كاربران در نسخه نهایی آن مشاهده خواهند كرد؛ قرار است نسخه نهایی ویستا در اواخر سال 2006 به بازار عرضه شود. اولین نسخه بتای این محصول در 27جولای به 10 هزار ارزیاب فنی ارائه شد و بیش از نیم میلیون كارشناس IT و برنامه‌نویس امكان دسترسی به كدهای آن را از طریق گروه‌های پشتیبانی مایكروسافت یافتند. حال در این مقاله قصد داریم، براساس بررسی‌های صورت گرفته، ویژگی‌های جالب توجه ویستا را به طور دقیق تشریح كنیم.

تغییرات ظاهری ویستا

این سیستم عامل ظاهــــــری بسیار ساده، اما جذاب دارد. پنجره‌‌های شیشه‌ای و نوارهــــــای وضعیــــــت سبــــــز رنگ آن مشابـــه افكت‌های سیستم عامل مكینتاش (Macintosh) است. به‌علاوه آیكن‌های آن، تمثیلی از فایل مربوطه هستند؛ بدین‌ترتیب كــــــه آیكن یك سند، در واقع تصویــــــری از آن سند است یا آیكن پوشه‌های حاوی اسناد به صورت پوشه واقعی به نظر می‌رسد كه كاغذهایــــــی در آن قرار دارنــــــد و جالب اینكــــــه آیكن اولین كاغذ، تصویر نخستین سند موجود در پوشه را نشان می‌دهد.

نوار منوی استاندارد (همان نوار حاوی منوهای File، Edit، View و غیره) كه سابق بر این در زیر فریم پنجره‌ها قرار داشت، در ویندوز ویستا تغییر مكان داده و در زیر نوار آدرس قرار گرفته و حتی در برخی پنجره‌ها نیز نادیده گرفته شده است. یك نوار منوی جدید نیز به Windows Explorer افزوده شده كه شامل چند گزینه از جمله نوار لغزنده كنترل كننده تم‌های Aero است. این نوار لغزنده به كاربران امكان می‌دهد تا آیكن‌ها را بزرگ یا كوچك سازند. پیمایش در فایل‌ها یا پوشه‌ها بسیار آسان‌تر از قبل شده است، زیرا نام پوشه‌ها در نوار آدرس (مانند Administrator>Virtual Folders>Favorite Music ) اكنون به صورت دكمه‌هایـی هستند كه می‌توانید برای ورود به آن پوشه‌هــــــا، به سادگی روی آنها كلیك كنید. بــــــه علاوه می‌توانید بــــــا كلیك روی پیكان مربوطه و سپس انتخاب پوشه مورد نظر از منوی كشویی، مستقیما به زیرپوشه دلخواه مراجعه كنید. در نهایت، یك قاب پیش‌نمایش در انتهــــــای پنجــــــره، اطلاعاتــی در مورد آیتم انتخاب شده ارائه می‌دهــــــد؛ نوع این اطلاعات بسته به نوع فایل متفاوت است. شما می‌توانید اندازه و محل قاب پیش‌نمایش را تغییر داده یا آن را پنهان كنید.

امنیت در صدر تمام اولویت‌ها

مایكروسافت كــــــه به مشكلات امنیتـــی و عدم قابلیت اطمینان نسخه‌هــــــای پیشین وینــــــدوز آگاه است، در ایــــــن نسخه جدید سعی كـــــرده تـــــا مشكلات قبلی را برطرف ساخته و كاربران را متقـــــاعد ســازد كه ویندوز خود را به ویستا ارتقا دهنـــــد. یكی از ابداعات امنیتی بسیار جالب در ویستا، ایجاد حساب كاربری جدیــــــدی بـــــا عنوان Limited User است. ایــــــن حساب كاربری، امكان نصب برنامه‌های كاربردی را نمی‌دهـــــد، اما می‌توان از طریق آن كارهای روزمره معمولی ماننــــــد نصب درایور یك چاپگر جدید را انجام داد.

البته مایكروسافت وعده داده است كه ویژگی‌های امنیتی جدیدی را اضافه كند؛ از جمله آنها توانایی تشخیص از كارافتادن قریب‌الوقوع هر یك از اجزا و انجام برخی واكنش‌ها در مقابل آن مانند تهیه نسخه پشتیبان فوری از داده‌ها.

در حالی كه بسیاری از این ویژگی‌ها و پیشرفت‌ها در به‌كارگیری، رفع اشكالات و مدیریت سیستم، در واقع برای موسسات IT ایجاد شده اند، اما قطعا برای كاربران نیز مفید خواهند بود.

جست‌وجو در محتوا

یكی از مفیدترین تغییرات ویستا آن است كه پنجره‌های جست‌وجوی حساس به محتوا در همه جا وجود دارد. منوی Start كه در اغلب موارد مشابه همتای خود در ویندوز XP است (و می‌تواند همانند منوی Start در ویندزو 95 یا 98 شود)، حاوی یك فیلد جست‌وجوی كوچك در انتهای صفحــــــه است؛ بدین ترتیب بــــــا شروع به تایپ عبارت مورد نظر، ویستا مواردی را كه در ستون سمت چپ منو قرار دارند، با نام برنامه‌های موجود در كامپیوتر كه بیشتر از همه با عبارت مورد جست‌وجوی شما هماهنگی دارند، جایگزین می‌كند. روش دیگــــــر آن است كه روی گزینه All Programs كلیك كنید تــــــا برنامه‌های شمــــــا در قاب سمت چپ فهرست شوند. اگر همه برنامه‌ها در این فهرست قرار نگیرند، یك نوار پیمـــایش ظاهــــــر خواهد شد. ایــن كار بسیار راحت‌تر از آن است كه در 3 یا 4 ستون پراكنده موجــــــود در منـــوی All Programs ویندوز XP پیمایش كنید.

همچنین ممكن است فیلد جست‌وجو در سمت راست نوار آدرس در Windows Explorer و مرورگر 7 Internet Explorer قرار گرفته باشـــد. در نسخه نهایــــــی این ویندوز، بخش جست‌وجوی Windows Explorer قابلیت جست‌وجو در فایل‌های داده‌های متا را دارد؛ این داده‌هــــــا، همان اطلاعاتـــی هستند كه در وینـــــدوز XP از طریق كلیك راست روی یك فایل و انتخاب گزینه Properties، می‌توانستید آنهــــــا را مشاهده (ویرایش یا وارد) كنید. مایكروسافت اعلام كرده است كه نسخه بتـــــای ویستا، قابلیت‌های جست‌وجوی بیشتری دارد. بـــــا كلیـــــك روی آیكـــــن Search در منـــــوی Start، پنجـــــره Search Center جدیدی بــــــاز می‌شود كه به شما امكان می‌دهد تا چندین جست‌وجوی فیلتر شده انجام دهید.

پوشه‌هــــــای Virtual Folders در وینــــــدوز ویستــــــا از طریق به‌ر‌وزرسانی پویای نتیجه یك جست‌وجوی ذخیره شده به‌هنگام كلیك روی آنها، اسناد مورد نظر را حتی زمانی كه عمل جست‌وجو را انجام نمی‌دهید، به سرعت پیدا می‌كننـــــد. البتـــه با پیاده‌سازی فایل سیستم ( WinFSكه در اصل برای ویستا ایجاد شده است)، ایـــــن ویژگی در تمامی برنامه‌های كاربـــــردی ویندوز قرار خواهد گرفت. تا آن زمان، هیچ برنامه كاربردی دیگری نمی‌تواند از قابلیت‌های جست‌وجوی ویندوز ویستا بهره كامل ببرد.

مایكروسافت در اولین نسخه بتای ویستا، چندین Virtual Folders را از پیش نصب كرده است؛ امــــــا برخی از آنها موجب سردرگمی می‌شوند: پوشه Documents، جایگزین My Documents شده است، امـــا یك پوشه Virtual All Documents نیــــــز با محتوای متفاوت وجود دارد. بــــــه علاوه میانبرهـــــای Music و Pictuers در منـــــوی Start نیز به Virtual Folders ارجــــــاع داده می‌شود نه به زیرپوشه‌های Music و Pictuers در پوشه .Documents در نسخــــــه بتــــــای ایــــــن وینــــــدوز، از كامپیوترهــــــای لوحــــــی و مراكــــــز رسانه پشتیبانی كاملی نمی‌شــــود؛ همچنین نسخه جدید Windows Media Player كه مایكروسافت وعده آن را داده بود نیز در این نسخه موجود نیست.

ممكن است ویندوز ویستا تحول چندانی نسبت به ویندوز XP نداشته باشند، اما حتی اگر این سیستم عامل مطابق با وعده‌های بلند پروازانه مایكروسافت به ویژه در زمینه امنیت و قابلیت اطمینان باشد، پیش‌بینــــــی می‌شود كاربــــــران از آن استقبال خواهند كرد.

دو مرورگر اینترنتی جدید

به همراه نسخه بتای ویندوز ویستا، مایكروسافت دو نسخه بتای مرورگر 7 Internet Explorer را نیــــــز ارائــــــه كرده است: یك نسخــــــه برای ویندوز XP و یك نسخــــــه بــــــرای نسخه بتای ویستــــــا. جالب‌ترین نــــوآوری در هر دوی این نسخه‌ها، ویژگی مرور زبانه‌ای است كه امكان باز كردن چنـــــدین صفحه وب متعـــــدد در یك پنجره مرورگــــــر را به كاربـر می‌دهد. با كلیك روی زبانه‌های پنجره 7 IE، می‌توانیــــــد میان صفحات سوئیچ كنید. (البته نوار ابزار رایگان MSN Search نیز ویژگــــی زبانه‌ها را به 6 IE اضافه می‌كند.) از مدت‌ها پیش، این زبانه‌ها در مرورگرهای Opera و Firefox وجود داشته‌اند.

یكــــــی دیگــــــر از مــــــوارد جـالب اضافه شده به نسخه‌هــــای بتای 7 IE، یك كادر جست‌وجوی متنـــی است كه در سمت راست نوار آدرس قرار دارد. همچنین مایكروسافت قابلیت‌های چاپ IE را نیز از طریق ارائه ویژگی Print Preview بهبــــــود بخشیده است. این ویژگــــــی به كاربر امكان می‌دهد تا پیش از چاپ، اندازه صفحه را تغییر دهد.

مایكــــــروسافت همچنیــــــن وعــــــده پشتیبانی از خبــــــرخوان‌های RSS را نیز داده است. این ویژگی در فرم اولیه بــــــه شكل دكمه‌ای است كه از نقطه‌ای در آن، امواج رادیویی ساطع می‌شود. رنگ خاكستری آن در سایت‌هایـــی كه به درستی برای ارائه RSS تگ‌گذاری شده‌اند، قرمز می‌شود. همچنین می‌توانید با افزودن یك منبع RSS به بخش Favorites، بــــــه عضویت آن در آیید، اما هیچ مكانیسمی برای آگاهی از اینكه چــــــه زمانی آن منبــــــع به روزرسانــــــی می‌شــــــود، وجــــود ندارد; بدین‌منظور شما باید به صورت مداوم صفحه نشانه‌گذاری شده را بررسی كنید.

7 IE مخصوص ویندوز XP همچنین شامل یك Phishing Filter جدید است كه سایت‌های جعلی سرقت هویت را تشخیص می‌دهــــــد. (ایــــــن وب سایت‌هــــا با فریبكــــــاری و جعل ظاهر سایت‌های مجاز مثل سایت بانك‌هــــــا و غیره سعـــی در یافتن اطلاعــــــات شخصی شما دارند.) سایت‌های مشكوك بــــــر اساس شیوه عملشان شناخته می‌شوند و سایت‌هــــــای مورد تاییــــــد به آن دستــــــه از سایت‌هــــــایی اطلاق می‌شود كه در پایگاه داده مایكروسافت كــــــه پیوستــــــه به روزرسانی می‌شود، قرار دارند.

این شركت در ابتـــدا قصد داشت تنها هنگام عرضه ویستا، IE را ارتقا دهــــــد؛ اما واضح است كــــــه در پاسخ بـه محبوبیت روزافزون Firefox و آسیب‌پذیری‌هـــــای بسیار 6 IE، مرورگــــر 7 IE تا آخر سال جــــــاری میلادی برای استفـاده در ویندوزهای XP مجهز به 2 Service Pack و به همراه نسخه 64 بیتی ویندوز XP عرضـــــه خواهد شد.

البته 7 IE نیز بدون اشكال نیست. به عنوان مثال، دكمه‌های Forward و Back آن را به راحتی می‌توان در گوشه سمت چپ در بالای صفحه یافت؛ اما دكمــــــه Home آن در نوار منو و در زیر زبانه‌ها قرار دارد. از سوی دیگر دكمه Refresh هم‌اكنــــــون در سمت راست نوار آدرس قرار گرفته و در هنگام بارگذاری صفحه، به دكمه Stop تبدیل می‌شود.

 منبع : پردازندگان