پوكی استخوان به عارضه كاهش تراكم و قدرت طبیعی استخوان كه منجر به سستی استخوان و مستعد شدن آن برای شكستگی می‌گردد، گفته می‌شود.‌عارضه پوكی استخوان بیشتر در زنان یائسه دیده می‌شود.

علایم شایع:

مراحل اولیه:

* كمر درد بدون علامت (اغلب)

مراحل پیشرفته:

* درد ناگهانی پشت همراه با یك صدای خرد شدگی كه نشانه بروز شكستگی مهره‌هاست.

* تغییر شكل ستون‌ فقرات به صورت قوز كردن

* كاهش قد

* بروز شكستگی با ضربه خفیف، به ویژه در ناحیه استخوان ران و بازو

علل:

* از دست رفتن ساختار و قدرت استخوانی، عوامل این عارضه عبارتند از:

* كمبود طولانی‌مدت كلسیم و پروتئین در رژیم غذایی

* سطح پایین استروژن پس از یائسگی

* كاهش فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری با افزایش سن

* استعمال دخانیات

* مصرف داروهای استروئیدی (كورتونی)

* بیماریهای مزمن از جمله اعتیاد به الكل

* كمبود ویتامین‌ها (به ویژه ویتامین ث )

* پركاری تیروئید

* سرطان

* زمینه ژنتیكی مساعد

عوامل تشدید كننده بیماری:

* اشعه درمانی برای سرطان تخمدان

* فقر تغذیه‌ای، به خصوص كمبود كلسیم و پروتئین رژیم غذایی

* نوع ساختار بدن، خانم‌های لاغر با استخوان‌بندی كوچك نسبت به این عارضه مستعدترند.

* سابقه خانوادگی پوكی استخوان

* استعمال دخانیات

* مصرف الكل

* مصرف داروهای تیروئید

پیشگیری:

* شروع درمان جایگزینی هورمونی با بروز یائسگی در زنان

* مصرف مقادیر كافی كلسیم تا 1500 میلی‌گرم در روز با مصرف شیر و فرآورده‌های لبنی یا مكمل‌های كلسیم

* ورزش منظم نظیر پیاده‌روی تند كه در پیشگیری از پوكی استخوان بهتر از شناست.

* در مورد مصرف استروژن، كلسیم و فلورید پس از بروز یائسگی یا برداشت تخمدان‌ها با جراحی با پزشك مشورت شود.

* اجتناب از عوامل تشدید كننده بیماری ذكر شده در بالا تا حد امكان

* با رژیم غذایی مناسب، مكمل‌های كلسیم و فلورید، ‌ویتامین D، ورزش و استروژن می‌توان سیر پوكی استخوان را متوقف كرده و احتمالا روند آن را در جهت رسیدن به حالت طبیعی معكوس كرد.

* شكستگی‌های عارض شده، با درمان قابل علاج است.

عوارض احتمالی :

* افتادن كه باعث شكستگی، به خصوص شكستگی استخوان ران یا ستون فقرات می‌شود.

* گاهی شكستگی به طور خود به خود و بدون ضربه یا افتادن اتفاق می‌افتد.

* درد شدید و ناتوان كننده

منبع : سایت تبیان