ويتامين‌ها مواد طبيعي هستند كه در گياهان و حيوانات يافت مي‌شوند. بدن شما اين مواد را براي حفظ سلامت و كمك به انجام بسياري از اعمال خود به كار مي‌برد.

به طور كلي دو نوع ويتامين وجود دارد كه عبارتند از:

1- ويتامين‌هاي محلول در آب
2- ويتامين‌هاي محلول در چربي

1- ويتامين‌هاي محلول در آب: اين ويتامين‌ها به راحتي جذب بدن مي‌شوند و برخلاف انواع محلول در چربي الزاما جذب اسيدهاي صفرا (مايعاتي كه براي هضم چربي به كار مي‌رود) نمي‌شوند.
بدن شما مقادير زيادي از اين نوع را ذخيره نمي‌كند. بدن ويتامين‌هاي محلول در آبي را كه نياز نداريد از طريق كليه‌ها دفع مي‌كند.

2- ويتامين‌هاي محلول در چربي: بدن بايد از اسيدهاي صفراوي براي جذب اين ويتامين‌ها استفاده كند. به محض جذب، ويتامين‌هاي فوق در چربي بدن ذخيره مي‌شوند. به هنگام نياز، بدن آنها را از ذخيره خارج مي‌كند تا مورد استفاده قرار دهد. خوردن چربي يا روغن‌هايي كه هضم نمي‌شوند باعث كاهش ذخيره ويتامين‌هاي محلول در چربي مي‌شود.

روشهاي دريافت ويتامين‌ها

بهترين راه دريافت ويتامين‌ها و مواد معدني مورد نياز بدن از طريق مواد غذايي است. اكثر مردم به مكمل‌هاي اضافي نيازي ندارند بنابراين بدون مشورت با پزشك از داروهاي ويتامين استفاده نكنيد.
در صورتي كه پزشك تشخيص دهد شما مي‌توانيد از انواع مكمل‌هاي موجود استفاده كنيد در مواقع خاص ممكن است بدن به ويتامين بيشتري نياز داشته باشد. اين مواد عبارتند از:

- خانمي كه در شرف بارداري است، به احتمال زياد پزشك، مصرف نوعي ويتامين را كه حاوي اسيد فوليك باشد به او تجويز مي‌كند. كمبود اسيد فوليك در اين دوران منجر به نواقص لوله عصبي جنين مي‌شود. به علت شكل‌گيري سريع اين نواقص، مصرف اسيد فوليك پيش از آغاز بارداري توصيه مي‌شود.

- مادري كه فرزندش را با شير خود تغذيه مي‌كند. در اين مرحله پزشك مكمل‌هاي مواد معدني و قرص‌هاي ويتاميني كه شامل آهن هستند را براي حفاظت مادر در برابر كم‌خوني تجويز مي‌كند. مصرف قرص كلسيم نيز توصيه ديگري است كه براي تقويت استخوان‌ها صورت مي‌گيرد.

- به زناني كه در معرض ابتلا به پوكي استخوان قرار دارند هم توصيه مي‌شود به منظور افزايش استحكام استخوان‌ها از مكمل‌هاي كلسيم استفاده كنند.

- و بالاخره كساني كه گياهخوار هستند (رژيم غذايي كه از نظر محصولات حيواني محدود است) بهتر است مكمل‌هاي ويتامين B12 دريافت كنند.

آيا ويتامين‌ها خطر‌آفرين‌اند؟

ويتامين‌ها و مواد معدني خطرناك نيستند مگر آن كه بيش از حد مورد استفاده قرار گيرند. ميزان ويتامين‌هايي كه از طريق غذا دريافت مي‌شود معمولا به چنين دُز خطرناكي نمي‌رسند اما در صورت مصرف مكمل‌ها اين احتمال وجود دارد و حتي در مورد ويتامين‌هاي محلول در چربي هم صادق است. گاهي دريافت زياد ويتامين ممكن است با تست‌هاي تشخيص پزشكي نيز تداخل كند و يا مانع عملكرد برخي داروها شود.
از اين پس در اين قسمت اطلاعات مفيدي درباره انواع ويتامين‌ها و تاثير آنها در بدن ارائه مي‌شود.

ويتامين آ (A): تاثير اين ويتامين بيش از كمك كردن به توانايي ديد شما در تاريكي است. اين ماده توليد گلبول‌هاي سفيد خون را تحريك مي‌كند.
در شكل‌گيري مجدد استخوان دخالت دارد ، به حفظ سلامت سلول‌هاي اندوتليال (سلول‌هاي لايه داخلي اندام‌هاي بدن) كمك كرده، در رشد و تقسيم سلولي نقش دارد.

دريافت 10000 واحد يعني دو برابر ميزان توصيه شده رايج در روز اين ويتامين، بي‌خطر است اما شواهدي موجود است مبني بر اين كه چنين افزايشي در دريافت ويتامين A خطر شكستگي لگن يا برخي نواقص مادرزادي را بالا مي‌برد.

ميزان توصيه شده ويتامين آ در حال حاضر IU 5000 براي مردان و IU4000 براي زنان است. بسياري از مواد شامل آب ميوه‌ها ، محصولات لبني با اين ويتامين غني شده‌اند. ميوه‌ها و سبزيجات زياد و برخي مكمل‌ها نيز حاوي بتا كاروتن و ساير پيش ماده‌هاي ويتامين A كه بدن مي‌تواند آنها را به اين تركيب تبديل كند ، هستند. در مقايسه با ويتامين A ، بتا كاروتن حتي در سطوح بالا سمي نيست.
بدن مي‌تواند بهنگام نياز از بتاكاروتن ويتامين A بسازد ، و نيازي به كنترل سطوح دريافتي اين ماده نيست.
بنابراين انتخاب يك مكمل ويتاميني كه بخش اعظم ويتامين A آن به شكل بتا كاروتن باشد ارجحيت دارد.
دليل ديگر براي اجتناب از دريافت ويتامين A در مقادير بالا اين است كه ممكن است با عملكرد مفيد ويتامين D تداخل كند.

منبع : سایت جام جم آنلاین