ليزر يك نوع نور برانگيخته شده و پرانرژي است كه در شرايط عادي در طبيعت ديده نمي‌شود ولي با تكنولوژي و وسايل خاص مي‌توان آن را ايجاد كرد. ليزر با نور معمولي تفاوت‌هايي دارد كه اين ويژگي‌ها باعث توانايي و كاربردهاي خاص ليزر مي‌شود.

به گزارش خبرگزاري دانشجويان ايران واحد علوم پزشكي تهران، كاربرد ليزر در پزشكي و از جمله بيماري‌هاي پوستي از حدود 40 سال پيش به صورت تحقيقاتي شروع شده و با آمدن دستگاههاي جديدتر كه مؤثرتر و كم عارضه‌تر هستند جايگاه ويژه و وسيعي در درمان بيماري‌ها، پيدا كرده است.

مكانيسم اثر ليزر جذب انرژي نوراني توسط مولكول‌هاي بافتي است. همانطوري كه در اثر تابش نور خورشيد اشياء به تدريج گرم مي‌شوند، تابش ليزر نيز باعث گرم شدن، داغ شدن و نهايتاً تخريب بعضي مولكول‌هاي حساس بافتي مي‌شود.

از آنجايي كه ليزر تك طول موج است، فقط باعث داغ شدن و تخريب ساختمان‌هاي خاصي مي‌شود. در حالي كه افزايش حرارت در ساختمان‌هاي مجاور كه حساس نيستند زياد قابل توجه نيست. لذا با انتخاب ليزر مناسب و با دانستن ويژگي‌هاي بافتي مي‌توان ضايعه مورد نظر را تخريب كرد در حالي كه كمترين صدمه ممكن به ساختمان‌هاي مجاور آن وارد شود. به طور مثال ليزري كه طول موج حدود 585 نانومتر مي باشد (Pulse dye Laser) بيشتر روي ساختمان عروقي اثر مي‌كند. لذا در مورد عروق واريسي پوست، ضايعات همانژيومي و لكه‌ها و خال‌هاي عروقي به كار مي‌رود.

كاربرد ليزر در بيماريهاي پوستي و زيبايي :

به طور كلي كاربردهاي ليزر را به شكل زير مي‌توان دسته‌بندي كرد: درمان ضايعات و خال‌هاي عروقي كه معمولاً رنگ اين ضايعات قرمز روشن يا تيره است. درمان انواع ضايعات رنگي و رنگدانه‌اي پوست كه شامل خال‌هاي رنگي پوست و خالكوبي ها مي‌شود، درمان و كاهش موهاي زائد و ناخواسته بدن، كاهش چين و چروك، فرورفتگي ها و جاي زخم‌هاي ناشي از بعضي بيماريهاي پوستي از قبيل آكنه.

درمان بعضي از انواع بيماريهاي پوستي از قبيل زگيل، جاي زخم هاي برجسته و خارش دار (كلوئيد)، ترك‌هاي پوستي ناشي از حاملگي و چاقي (Striae) و ترميم زخم و همچنين استفاده از آن به عنوان وسيله‌اي براي برش بافت از كارايي‌هاي مهم اين پديده است.

انواع دستگاههاي ليزر و كاربرد آنها :

براي درمان ضايعات عروقي كه شامل رگ‌هاي واريسي پوست (درصورت، اندام ها و بدن)، لكه هاي قرمز عروقي و خال‌هاي عروقي (ماه گرفتگي هاي قرمز) و بعضي تومورهاي عروقي (گرانولوم پيوژنيكوم) است، ليزرهاي Pulse dye laser) P.D.L، Nd-YAG)، آرگون قابل استفاده هستند كه P.D.L مناسب تر است.

براي درمان خال‌ها و لكه‌هاي تيره پوستي (ماه گرفتگي آبي و يا قهوه‌اي)، خالكوبي ها (آبي، سياه، گاهي قرمز) از انواع اين ليزرها مي‌توان استفاده كرد:

Q- Switch Ruby, Q- Switch Alexandrite, Q- Switch Nd-YAG

براي درمان و كاهش موهاي ناخواسته نيز از انواع ليزرهاي Ruby laser، Alexandrite، Diode، Nd-YAG مي توان استفاده نمود.

همچنين يك سيستم جديد به نام (I.P.L (Intense Pulse Light كه نور پرانرژي معمولي است و از جنس ليزر نيست در كاهش موهاي ناخواسته مؤثر است اما تأثير ليزر در كاستن موهاي زائد، دائمي نمي باشد.

براي كاهش چين و چروك و فرورفتگي هاي جاي زخم آكنه و ساير بيماريها مي توان از ليزرهاي CO2 و Erbium YAG استفاده كرد.

ليزر CO2 پوست را عميق تر مي‌تراشد و در كاهش چين و چروك مؤثرتر است ولي عوارض آن از جمله ايجاد جاي زخم و لكه هاي تيره شايع تر است، لذا براي كاهش عوارض ناخواسته، Erbium YAG مناسب تر است. نتيجه اين ليزرها هيچ كدام صددرصد نيست، ولي در كاهش عمق چين و چروك و زخم ها مؤثر هستند.

انواع مختلف ليزر در درمان بيماريهاي مختلف پوستي كاربرد دارند ولي بايد توجه داشت كه براي اين بيماريها، درمان‌ها و روش‌هاي ديگر و ارزان‌تر نيز وجود دارند، لذا در صورت عدم موفقيت ساير روشها مي توان نتايج ليزر را نيز امتحان كرد.

منبع : سایت ایسنا