چگونه كارت گرافيك خود را اوركلاك كنيم ؟

براي اوركلاك كردن كارت گرافيك نرم‌افزارهاي متعددي وجود دارد كه ما نرم افزار RivaTuner را براي اينكار پيشنهاد مي‌دهيم . اين نرم افزار با ظاهري ساده قابليت‌هاي فوق‌العاده‌اي را ارائه ميكند و كاركردن با آن نيز آسان مي‌باشد . هرچند كه RivaTuner حجم كمي دارد و به سادگي ميتوان آن را از اين لينک Download كرد اما براي راحتي كار شما نسخه نهايي آن را در سي‌دي كاربر شماره 11 نيز گنجانده ايم .

مشخصات كارت گرافيك درRivaTuner

در برگه اول برنامه مشخصات كارت‌گرافيك ، مانيتور و نسخه درايور فعلي ، نمايش داده شده است . (تصوير شماره 1) در نيمه پايين اين برگه بر روي دكمه Customize Driver Setting كليك نماييد تا ليستي از آيكون ها جهت اعمال تغييرات در درايور كارت‌گرافيك نمايش داده شود . اولين آيكون به نام System Setting مربوط به «اُوركلاكينگ» كارت‌گرافيك مي‌باشد كه پس از انتخاب آن وارد پنجره System Tweaking خواهيد شد (تصوير شماره 2) ، در اين پنجره مي توانيد فركانس پردازنده‌گرافيكي و حافظه‌هاي آن را كم و زياد كنيد . در ابتدا سرعت پردازنده‌‌گرافيكي و حافظه آن در حالت استاندارد قرار دارند و در دو طرف آن بازه اطمينان اُوركلاكينگ با دو علامت كوچك مشخص شده است . اين بازه با توجه به تنظيمات درايور تخمين زده شده است و نمي توان اين فرض تئوري را ملاك حداكثر اُوركلاكينگ قرار داد . براي كارت گرافيك هاي مبتني بر پردازنده گرافيكي NVIDIA در بالاي پنجره System Tweaking يك منوي كركره اي ظاهر مي شود كه توسط آن مي‌توان اوروكلاكينگ در حالت پردازش دو بعدي و در حالت پردازش سه بعدي را از يكديگر تفكيك نمود . در پردازنده هاي گرافيكي مدرن NVIDIA سرعت پردازنده گرافيكي در حالت كار با برنامه هاي دو بعدي يا برنامه هايي كه نياز به توان پردازشي زيادي ندارند به صورت خودكار كمتر از حالتي مي‌باشد كه برنامه هاي سه بعدي و بازي ها در حال اجرا مي‌باشند . به همين خاطر هنگام اُوركلاكينگ كارت گرافيك هاي مبتني بر پردازنده گرافيكي NVIDIA بايد ابتدا از منوي كركره‌اي گزينه Performance 3D انتخاب و سپس سرعت پردازنده‌گرافيكي و حافظه آن افزايش داده شود .

حال بايد مشخص كرد كه فركانس پردازنده‌گرافيكي و فركانس حافظه را حداكثر تا چه ميزان ميتوان افزايش داد .

برگه اوركلاكينگ در برنامه RivaTuner

وركلاكينگ تا مرز انفجار !

حداكثر فركانسي كه پردازنده‌گرافيكي و حافظه آن مي‌توانند بر روي يك كارت‌گرافيك به صورت پايدار اتخاذ كنند به كمك روش هاي علمي يا تئوري بدست نمي‌آيند ، چرا كه در هر كارت‌گرافيك با توجه به پردازنده‌گرافيكي و كيفيت طراحي كارت به حداكثر به ميزان مشخصي «اُوركلاكينگ پايدار» مي شود و اين ميزان با توجه به سيستم تهويه داخل كيس و نحوه تغذيه كارت‌گرافيك نيز وابستگي دارد ، لذا تنها راه براي بدست آوردن نرخ حداكثر فركانس‌هاي پردازنده‌گرافيكي و حافظه آن با روش تجربي مي‌باشد كه در ادامه طي پنج مرحله شرح داده شده است .

منظور از «اُوركلاكينگ پايدار» يك كارت گرافيك اين است كه افزايش فركانس از حداكثر ميزان آن فراتر نرفته و عملكرد كارت‌گرافيك تحت تاثير عوارض «اُوركلاكينگ» قرار نگيرند . ناپايداري هاي مشاهده شده در اُوركلاكينگ «آرتيفكت» (Artifact) نام دارد . معمول ترين آرتيفكت ها عبارتند از :

• دانه‌هاي برف (Snow) كه هنگام اجراي برنامه محك‌زن ديده مي‌شوند . پيكسل‌هاي سفيد‌رنگي كه به دليل زياد بودن سرعت پردازنده‌گرافيكي و عدم هماهنگي آْن با سرعت ساير منابع پردازش آن‌ها دچار اخلال شده است . نمونه‌اي از يك فريم برنامه محك زن 3Dmark 03 كه دانه‌هاي برف در آن مشاهده شده در تصوير شماره (3) نشان داده شده است .

نمونه ای از آرتيفكت (دانه برف)

• متوقف شدن برنامه محك‌زن حين اجرا يا اختصاص دادن امتياز بسيار كم به كارت گرافيك در حالت اُوركلاكينگ .
• خطوط نا‌هموار و پله‌پله يا خطوط سياه‌رنگ غيرمعمولي كه در تصوير مشاهده مي شوند و يا اشيائي كه در زمينه تصوير يا پس زمينه آن به صورت غيرعادي چشمك مي‌زنند .
• هرگونه تغيير غيرعادي در برنامه محك‌زن نسبت به قبل از اوركلاك كارت گرافيك .

حال كه با ناپايداري‌هاي ناشي از «اُوركلاكينگ» آشنا شديد به سراغ روشي مي‌رويم كه به كمك اين ناپايداري‌ها ميتوان حداكثر نرخ سرعت براي پردازنده‌گرافيكي و حافظه‌ي آن را ، بر روي هر كارت گرافيكي را پيدا كرد و از پتانسيل هاي كارت گرافيك كاملا استفاده نمود .

 ۱. ابتدا برنامه اُوركلاكينگ و برنامه محك‌زن را نصب نماييد و مطمئن شويد كه با نسخه درايور فعلي شما سازگاري دارند . برنامه RivaTuner كه به پيوست اين مقاله در سي‌دي كاربر ارائه شده با درايور Catalist 5.5 كارت گرافيك هاي ATI كمي تداخل دارد لذا ما براي تست نسخه 5.4 را نصب كرديم پيشنهاد مي‌شود كه قبل از اُوركلاكينگ درايور كارت‌گرافيك را به روز نماييد و در صورت امكان از درايورهايي بهينه‌سازي شده مانند DNA-Force ها يا Omega-ware ها استفاده نماييد . معمولا درايورهاي بهينه شده محدوديت‌هاي اوركلاكينگ درايورهاي استاندارد را ندارند ، مجموعه كاملي از اين درايورها در سايت www.Guru3D.com گردآوري شده است . سپس برنامه محك‌زن خود را اجرا نماييد و امتياز يا نرخ «فريم بر ثانيه» كارت گرافيك خود را در حالت استاندارد يادداشت نماييد تا پس از اوركلاكينگ مشخص گردد چه ميزان افزايش كارايي حاصل شده است .

۲. با ثابت نگه داشتن فركانس حافظه‌گرافيكي ، فركانس هسته پردازنده‌گرافيكي را به طور متوالي هر بار 5 الي 10 مگاهرتز افزايش دهيد و پس از هر مرحله افزايش فركانس برنامه محك‌زن خود را اجرا نماييد . در صورتي كه حين اجراي برنامه با آرتيفكت روبرو شديد تنظيمات آخرين مرحله اُوركلاكينگ پايدار ، كه بدون آرتيفكت برنامه محك‌زن با آن اجرا شده را يادداشت نماييد .

۳. كامپيوتر خود را خاموش كنيد و اجازه دهيد تا كارت‌گرافيك به خوبي خنك شود ، سپس سيستم را مجددا راه اندازي نماييد و به اندازه آخرين فركانس پايدار مرحله 2 پردازنده گرافيكي را اوركلاك نماييد ، اين بار برنامه محك‌زن خود را با تنظيمات سنگين‌تر از حالت قبل با وضوح بيشتر و اعمال فيلتر بر روي پيكسل ها اجرا نماييد تا حداكثر فشار ممكن بر روي پردازنده گرافيكي با فركانس جديد اعمال شود ، در صورتي كه حين اجرا برنامه با آرتيفكت روبرو شديد 3 الي 5 مگاهرتز فركانس هسته را پايين آورده و مجددا مرحله 3 را تكرار نماييد و در صورتي كه با آرتيفكت روبرو نشديد فركانس جديد هسته پردازنده گرافيكي را يادداشت نماييد .

۴. مشابه مرحله 2و3 اين بار با ثابت نگه داشتن فركانس هسته پردازنده‌گرافيكي و افزايش مرحله به مرحله فركانس حافظه گرافيكي در هر مرحله به ميزان 10 الي 15 مگاهرتز حداكثر فركانس پايدار حافظه را نيز ثبت نماييد .

۵. هم اكنون هر دو فركانس بدست آمده از مرحله 3 و 4 را به صورت توام روي كارت گرافيك خود اعمال كنيد و برنامه محك‌زن را جهت ارزيابي پايداري در حالت جديد راه اندازي نماييد در صورتي كه در اين حالت آرتيفكت مشاهده كرديد هر دو فركانس را 3 الي 5 مگاهرتز كاهش داده و مجدد پايداري سيستم را آزمايش كنيد در صورتي كه پايداري سيستم به كمك برنامه محك‌زن تاييد شد ، پس از راه اندازي مجدد كامپيوتر ، با فركانس هاي بدست آمده كارت خود را اوركلاك نماييد و يك بازي روي آن اجرا نماييد در صورتي كه بازي به خوبي اجرا شد شما موفق شديد كارت گرافيك خود را «منفجر» كنيد .

 توصيه هاي ايمني پس از اُوركلاكينگ

• همانطور كه ملاحظه فرموديد برنامه محك‌زن در روند اُوركلاكينگ كارت گرافيك اهميت فراواني دارد ، لذا توصيه مي شود كه از برنامه‌هايي محك‌زن سه بعدي استاندارد مانند 3Dmark03 براي ايفاي اين نقش حياتي استفاده شود و براي محك زدن پايداري سيستم ، برنامه به صورت كامل اجرا شده تا به سيستم امتياز داده شود و مقايسه‌ها بر اساس امتيازها صورت بگيرد .

•  اُوركلاكينگ كارت گرافيك موجب افزايش درجه حرارت سطح تراشه‌هاي آن خواهد شد به همين خاطر در صورت امكان از تهويه مناسب هواي داخل كيس اطمينان حاصل نماييد . در كيس‌هاي ATX تدبير مشخصي براي تهويه كارت‌گرافيك در نظرگرفته نشده و در صورت نياز بايد به صورت دستي فن‌هاي 80 ميليمتري به جلو و عقب كيس نصب نمود تا جريان هواي مطلوب را ايجاد نمايند . در اوركلاكينگ حرفه اي كارت گرافيك سيستم تهويه كارت گرافيك به طور كلي تعويض يا يك خنك كننده اضافي به صورت مستقيم بر روي آن نصب مي شود ..

•  اُوركلاكينگ كارت گرافيك به صورت دائمي پيشنهاد داده نمي شود حتي در حالتي كه كارت گرافيك شما از تهويه مناسب برخوردار باشد چرا كه توان مصرفي كارت‌گرافيك در اُوركلاكينگ بالا رفته و اين افزايش توان مصرفي به صورت دائم ، مدار تغذيه كارت را تحت فشار قرار مي‌دهد . در صورتي كه از كارت‌گرافيك‌هايي استفاده مي‌كنيد كه با كانكتور برق اضافي تغذيه مي‌شوند ، هنگام اُوركلاكينگ سعي كنيد اين كانكتور مستقيما از منبع تغذيه به كارت‌گرافيك وصل شود و در ميان مسير قطعه ديگري را تغذيه نكند ، زيرا توان الكتريكي دريافتي توسط كارت‌گرافيك در اين حالت كاهش پيدا خواهد كرد .

 پتانسيل اُوركلاكينگ

هر كارت‌گرافيك با توجه به مرغوبيت برد ، نوع تراشه هاي حافظه و نوع پردازنده گرافيكي پتانسيل اُوركلاكينگ مشخصي دارد . در كارت‌گرافيك‌هايي كه طراحي برد مناسب دارند سازنده كارت‌گرافيك مدار تغذيه را به نحوي طراحي كرده كه كارت بتواند توان مصرفي بالاتر از توان مصرفي استاندارد كارت‌گرافيك را نيز در صورت نياز تامين نمايد همچنين عملكرد خنك‌كننده كارت گرافيك نيز در مرغوبيت آن تاثير گذار مي باشد . تراشه هاي حافظه اي كه بر روي كارت گرافيك نصب مي شوند ، حداكثر تا فركانس مشخصي به صورت رسمي (تاييد شده از سوي توليد كننده تراشه) كار مي كنند كه سازنده كارت گرافيك ميتواند با انتخاب تراشه‌هايي كه عملكرد آنها در فركانس هاي بالاتر از حالت استاندارد برد نيز تضمين شده باشد پتانسيل اُوركلاكينگ كارت گرافيك را بالا ببرد .

معمولا پردازنده‌هاي گرافيكي كه با كم كردن سرعت هسته و حذف برخي مشخصه هاي ديگر  از بازار محصولات گران‌قيمت به بازار محصولات ميان قيمت راه يافته اند ( مانند Geforce 5900XT يا Radeon 9800SE ) و پردازنده هايي كه با اين محدوديت ها از بازار محصولات ميان قيمت براي بازار محصولات ارزان قيمت در نظر گرفته شده اند (مانند Geforce 6200 يا Radeon 9550) پتانسيل اوركلاكينگ فراواني دارند به همين خاطر ميتوان به كمك اوركلاكينگ كارايي آنها را تا هم خانواده‌هاي سريعتر خود با هسته مشابه افزايش داد . به عنوان مثال پردازنده‌گرافيكي كارت‌گرافيك‌هاي Geforce 5900XT و Geforce 5900 و Geforce 5900 Ultra همگي NV35 مي باشد لذا اوركلاكينگ پايين ترين عضو اين خانواده يعني 5900XT (با فركانس هسته 390 و حافظه 700 مگاهرتز) به اندازه سريعترين عضو يعني 5900 Ultra (با فركانس هسته 450 و حافظه850مگاهرتز ) سبب ناپايداري از ناحيه پردازنده‌گرافيكي نخواهد شد . بدون شك سيستم خنك‌كننده ، مدار تغذيه و حافظه هاي كارت 5900XT عملكرد ضعيف تري نسبت به همتاهاي خود در كارت 5900 Ultra دارد لذا در صورتي كه فركانس 5900XT دقيقا برابر فركانس هاي 5900 Ultra تنظيم شود ، بروز ناپايداري از اين ناحيه ها محتمل مي باشد . در اوركلاكينگ حرفه‌اي به دنبال اين هستيم تا عملكرد ناحيه‌هاي مسبب ناپايداري  در حد 5900 Ultra ارتقا داده شود .

منبع :  www.arh.persianblog.com