استان گلستان

محصولات صنايع دستى استان گلستان از طبيعت منطقه و نيازهاى خاص آن شكل گرفته است كه برخى از آنها چون قالى تركمنى در ايران بى نظير است.

در حال حاضر استان گلستان يكى از قطبهاى مهم توليد كننده فرش تركمنى، قاليچه، پشتى، قارچين، گليم، نمدبافى، گلدوزى، سوزن دوزى، ابريشم دوزى بر پارچه، زيور آلات تركمنى، ساختن آلات موسيقى، سبد بافى، ريسندگى و بافندگى الياف، پارچه بافى و توليد وسايل چوبى است.

از ديگرسوغاتى هاى اين استان مى توان به شال و روسرى تركمنى و خاويار اشاره كرد.از بهترين جاها براى خريد صنايع دستى و سوغاتى بازار دائمى و قديمى گرگان است كه داخل بافت قديمى شهر گرگان قرار دارد، همچنين بازار هاى روزهاى هفتگى نيز از مهمترين مراكز عرضه صنايع دستى وماهى هستند.

استان گيلان

صنايع دستى به ويژه صنايع دستى روستايى نوعى فعاليت اقتصادى است كه آميختگى شديد آن با سنت ها عادات و بينش سازندگان و همچنين تاثير محسوس محيط جغرافيايى در اين صنعت موجب تمايز آن از فرآورده هاى مى شود.

در نقاط مختلف گيلان و با توجه به فرهنگ هر منطقه صنايع دستى خاصى رواج دارد از جمله:

سفالگرى در املش و روستاى جيرده شفت، شال بافى كه ويژه تالش ها و گالش ها است. چوموش دوزى يا چارق دوزى كه در ماسوله رايج است. همچنين حصير بافى و بامبو بافى، قالى و گليم بافى و قلاب دوزى در مناطق مختلف استان رايج است.

صنايع چوبى استان و دست ساختهاى هنرمندان گيلانى بسيار مورد علاقه گردشگران است كه يكى از نمونهاى زيباى كار هاى چوبى، صندوق هاى مخصوصى به نام بولاكى است.

از ديگر سوغاتى هاى اين استان مى توان به كلوچه لاهيجان و فومن، زيتون رودبار و برنج آستانه اشرفيه و چاى لاهيجان اشاره كرد.

استان لرستان

با توجه به تركيب جمعيتى عشايرى، روستايى و شهرى در استان و متناسب با نوع فعاليت آنها صنايع دستى نيز متفاوت و متمايز ميباشد. اكثر دست ساخته ها و بافته هاى عشايرى و روستايى استان، سياه چادر، قالى، گليم، چيت، جاجيم بافى و رنگرزى ميباشد كه بيشتر جهت مصرف داخلى توليد مى نمايند و صنايع دستى شهرى استان خراطى، ورشو سازى، نمد بافى، قالى بافى و گليم بافى ميباشد. كه عمده سوغاتى هاى استان را تشكيل ميدهد.

عسل لرستان كه از نظر مرغوبيت و ارزش غذايى در سطح بالايى ميباشد يكى ديگر از محصولات سوغاتى استان بشمار ميرود.

استان مازندران

گليم بافى، جاجيم بافى، ظروف سفالى، ظروف و مجسمه هاى چوبى و نمدبافى از مهمترين صنايع دستى استان مازندران محسوب هستند كه عمدتا در نواحى كوهستانى استان توليد و در سراسر منطقه عرضه ميشوند. در اين ميان محصولات چوبى و نمدبافى از شهرت بيشترى برخوردارند.

برنج، مركبات، مرباها و ترشيجات از مهمترين مواد غذايى هستند كه بعنوان سوغاتى مازندران محسوب ميشوند.

استان مركزى

سوغات استان مركزى انواع مواد خوراكى از جمله انار انگور لبنيات كشمش گردو بادام شيره انگوه است و صنايع دستى مانند انواع فرش و قاليچه گليم، معرق و گيوه است.

استان همدان

مركز صنايع دستى چرم استان در شهر همدان است. كيف، كفش، كمربند چرمى همدان از مرغوبيت و شهرت بالايى برخوردار است. از صنايع دستى رايج استان همدان، گيوه بافى است. گيوه، نوعى كفش نرم، سبك، مقاوم، خنك و ارزان قيمت است كه رويه آن، از نخ پنبه اى تابيده شده و زيره آن، از چرم يا آجيده انتخاب مى شود.

بافت رويه اين كفش عمدتا در روستاهاى نهاوند و روستاى آرتيمان در تويسركان و بافت زير آجيده در ملاير رايج است.

شهرستان تويسركان يكى از قطبهاى توليد گردو در كشور بوده و گردوى آن از مرغوب ترين انواع گردو در جهان است. از اواخر شهريورماه تا نيمه اول مهرماه هر سال درختان قطور و بلند گردو را با چوبهاى بلندى كه "نيزه" خوانده مى شوند گردو تكانى مى كنند كه منظره آن ديدنى و بسيار جالب است.

صنعت سفالگرى و سراميك سازى در شهر لالجين از توابع شهرستان بهار در 20 كيلومترى شهر همدان از رونق و شهرت بسزائى برخوردار است.

استان هرمزگان

سبدبافى و حصيربافى در منطقه ميناب و بشاگرد رواج فوق العاده اى دارد.گلابتون دوزى كه در مناطق مختلف به زردوزى، كم دوزى، كمه دوزى، كمان دوزى و برودرى دوزى شهرت دارد. در اين نوع دوزندگى كه جنبه تزئينى دارد، رشته هاى باريك زر و سيم بكار مى رود. اطراف بندر لنگه، بندرعباس و ميناب از مراكز عمده توليد آن در استان است.

سوزن دوزى در بخش بشاگرد و با توجه به نزديكى منطقه به استان سيستان و بلوچستان تحت تاثير سوزن دوزى بلوچ قرار گرفته است.

قاليبافى بيشتر در حاجى آباد رواج دارد.

بافت شيريكى و پيچ نوعى فرش شبيه قالى است. طرح و نقش شيريكى پيچ بسيار متنوع بوده و هر يك از ايلات از طرحهاى خاص خود استفاده ميكنند. مركز عمده توليد اين نوع صنايع دستى شهرستان بندرعباس و روستاهاى بخش سعادت آباد است.

صنايع دستى دريايى از پوسته هاى صدفى كه در سواحل بنادر و كرانه هاى نزديك به مناطق روستايى يافت ميشود انواع وسايل ظريف و زيبا ساخته ميشود.

از سوغاتيهاى استان ميتوان به انواع محصولات دريايى، خرما و مركبات اشاره كرد كه از شهرت بالايى نيز برخوردارند.

استان يزد

عمده ترين صنعت دستى استان يزد، فرش بافى است.هنر ترمه بافى در يزد سابقه تاريخى دارد وابتدا در انحصار زرتشتيان بوده و از آن براى تهيه شلوارهاى مخصوص مجالس جشن عروسى استفاده ميشده است.نقش ترمه بيشتر جقه، شاخ گوزن و گل محمدى است.

ترمه، پارچه اى است در نهايت زيباييكه تار آن از ابريشم تابيده و پود آن از ابرشم، نخ و پشم الوان است ترمه هاى قديم را به سر انگشت مى بافتند و به اين دليل به انگشت باف معروف بودند. امروز توليد ترمه، نيمه دستى است.

در بهاباد، تفت، مهريز و در برخى روستاهاى استان يزد، هنوز زنان در اوقات فراغت خود با استفاده از سوزن و نخ پنبه اى رويه گيوه ميبافند، يا به گفته خود گيوه مى چينند.

زيلوبافى در استان يزد رايج و زيلوهاى استان معروف است.

شهر قديمى ميبد مركز عمده فعاليتهاى سفالگرى است. سفال و سراميك ميبد، با نقشهاى اصيل مرغ و ماهى و خورشيد خانم آوازه اى بلند دارد.

از بهترين سوغاتى هاى شهر يزد ، شيرينى هاى آن است. باقلوا، قطاب، زولبيا، پشمك، لوز بيد مشك، حاجى بادام و لوز پسته از شيرينى هاى معروف يزدى است. سوهان، عرقيات سنتى و حلوا ارده يزد نيز معروف است.

منبع : كليك ايران